بيان آيه 151
لغت
تعالوا : مشتق از علو است ، بنا بر اين فرض كه دعوت كننده در بالا باشد و ديگرى را به بالا بخواند . اگر چه واقعاً در بالا نباشد .
تلاوة : قرائت املاق : تهيدستى . تملّق يعنى كوشش در راه جلب منفعت .
فواحش : جمع فاحشه ، زشتى بزرگ . فرق فاحشه و قبيح اين است كه به زشتىهاى كوچك ، قبيح گفته مىشود نه فاحشه .
اعراب
ما حَرَّمَ . . .
: مفعول « اتل » در اين صورت « ما » موصوله است .
أَلَّا تُشْرِكُوا
: منصوب بحذف لام يا منصوب به « اتل » محذوف يا منصوب به « اوصيكم » محذوف . « لا تشركوا » ممكن است فعل نفى يا فعل نهى باشد . در صورتى كه نفى باشد ، عطف « لا تقتلوا » كه نهى است بر آن صحيح است . چنان كه مىفرمايد :
« إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ وَ لا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِينَ »
( انعام 14 ) .
دنبالهء
« قُلْ تَعالَوْا »
تا
« بِلِقاءِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُونَ »
( آيهء 154 ) ادامه دارد ، زيرا
« وَ أَنَّ هذا صِراطِي »
بنا بر فتح همزه ، عطف است بر
« ما حَرَّمَ »
و بنا بر كسر آن به تقدير « قل ان هذا صراطى . . . » است . همچنين
« ثُمَّ آتَيْنا »
به تقدير « قل ثم . . . » است .
مقصود
قبلا عقيدهء مشركين را در بارهء محرمات شرح داد . اكنون به بيان آنچه واقعاً حرام