بخش شمالى شهر كمى كوچكتر است و برفراز تپهاى واقع شده و مساحت آن تقريبا با لايپزيگ برابر است . « 1 » ديوار دور تا دور اين بخش از سنگ و به طرز نامناسبى بنا شده و فاقد خندق است ، به طورى كه هنگام بسته بودن دروازه به آسانى مىتوان از آن گذشت و وارد شهر شد . غير از اين شماخى داراى پنج دروازه است .
كوچههاى هر دو بخش بسيار تنگ و خانهها كه پست به نظر مىآيند با سنگ ، گل و خاك ساخته شده . اهالى شهر از ايرانىها ، ارامنه و چند خانوار گرجى تشكيل شده است و با اين كه هر قوم زبان مخصوص خود را دارد ، ولى مثل بيشتر جاها در شيروان نيز زبان تركى عموميت دارد . جرفهء اهالى اين منطقه بيشتر تهيه و بافت محصولاتى از ابريشم و پنبه است .
در قسمت جنوبى شهر بازار بزرگى با چند كوچه سرپوشيده قرار دارد كه در آنجا حجرههائى با انواع و اقسام كالا و اجناس از قبيل كتان ، ابريشم ، نقره و طلا - آلات ، تير ، كمان ، شمشير و ساير صنايع دستى وجود دارد و مىتوان اين اجناس را با بهاى ارزان خريدارى كرد .
كنار بازار دو محل خريد و فروش با دالان و حجرههاى مجزا وجود دارد كه سوداگران بيگانه اجناس را به طور عمده معامله مىكنند . يكى از آنها كاروانسراى « 2 » شاه نام دارد كه روسها در آنجا به تجارت فلز ، روى ، مس ، چرم دباغى شده و پوست سمور روسى مىپردازند .
كاروانسراى لزگى « 3 » كه در آنجا چركسها رفت و آمد دارند و به خريد و فروش اسب ، زن ، دوشيزگان بزرگسال و كمسال ، دختربچه و پسربچه ، كه خود آنها را خريده و يا از روسهاى كنار مرز و يا از يكديگر دزديدهاند ، مشغولند .
هامش
( 1 ) -Leipzig- از شهرهاى منطقه شلسويگ - هلشتاين . در حال حاضر در جمهورى دموكراتيك آلمان ( آلمان شرقى ) قرار دارد - م .
( 2 ) -Schah Karawanserei( 3 ) -Lesgi Karawanserei