فصل پانزدهم - شرح مسافرت از قزوين از راه سبا « 1 » تا قم و از قم تا كاشان .
حركت ما از قزوين با بيماران و باروبنه در سيزدهم ژوئيه اوايل شب صورت گرفت و سفرا اواخر همانشب شهر را ترك گفتند . ما بر جلگه هموارى راه مىپيموديم و سحرگان به دهكدهئى زيبا كه نزديك شهر قرار داشت رسيديم . خانههاى اين دهكده مدور و گنبدى شكل بود و از دور شبيه تنورهاى نانوايان مىنمود .
در اينجا حال سفير كروسيوس ، بهسبب ضعف زياد بد شد ، بهطورىكه نمى - توانست بر اسب قرار گيرد و مىبايست با تخت روان حمل شود . كشيش هيئت نيز در كنار بسيارى ديگر از نفرات كه تعداد زيادى از آنها در كجاوه تپيده بودند و برخى ديگر بهسبب كمبود كجاوه مىبايست سواره راه بپيمايند ، بيمار و ناتوان شده بود .
هامش
( 1 ) -Saba- تذكره جغرافياى تاريخى ايران ، صفحه 141 :
« از شاهرود راهى از طريق بسطام و قسمت شمالى خراسان و جاجرم و وادى اسفراين مىرود . در قرن وسطى شهرى به اسم اسفراين داير بود كه در سال 1381 به دست تيمور و بعد در سال 1731 به دست افاغنه خراب شد و اكنون خرابهء شهر بلقيس و يا شهر سبا باقى مانده است . . . » - م .