خواندن نماز شب همين خواب كمى را هم كه دارد از او مىگيرد .
دورانديشى متّقين ايده آل
« وَاَظْمَأَ الرَّجَاءُ هَوَاجِرَ يَوْمِهِ »
( و اميد به رحمت پروردگار او را در وسط روز تشنه نگه مىدارد . )
« هواجر » جمع « هاجرة » به معناى گرماى روزهاى داغ است ، « اظمأ » از مادّه « ظمأ » به معناى تشنگى است . معناى جمله اين است كه او بر اثر اميدى كه به رحمت خداوند دارد ، در آن داغى روزهاى داغ روزه مىگيرد و تشنگى مىخورد . در اين جمله مجاز در اسناد به كار رفته است ، براى اين كه آن حضرت متعلق تشنگى را گرماى روزِ او قرار داده و فرموده اند : اميدوارى او به خداوند گرمى روزش را تشنه مىكند ، در صورتى كه گرماى روز تشنه نمىشود ، بلكه آن شخص در گرماى روز تشنه مىشود ، پس در اين جمله به علاقه حال و محل اسناد تشنگى به روز داده شده و مقصود تشنگى آن شخص در روز است .
« وَظَلَفَ الزُّهْدُ شَهَوَاتِهِ »
( و بى علاقه بودن به دنيا خواهشهاى نفسانى را از او باز داشته است . )
« ظلف » به معناى « منع » است . « زهد » يعنى بى رغبتى به دنيا ، يعنى بى توجّهى به امور دنيوى . « شهوات » جمع « شهوت » به معناى تمايلات و خواسته هاى مربوط به دنياست . مقصود حضرت اين است كه تقواى كسى را پيشه كنيد كه بى رغبتى او نسبت به دنيا وى را از خواسته ها و تمايلات نفسانى باز دارد و منع نمايد ; نسبت به دنيا بى رغبت است و وقت خود را صرف عبادت خدا و خدمت به خلق مىكند .
« وَاَرْجَفَ الذِّكْرُ بِلِسَانِهِ »
( و ذكر خدا بر زبان او جريان دارد . )
اين ششمين صفتى است كه حضرت على ( عليه السلام ) براى الگوىِ تقوى و پرهيزكارى
درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 315
مساهمون: الشيخ المنتظري
ص٣١٥