خطبه 81
و من كلام له ( عليه السلام ) :
« اَيُّهَا النَّاسُ ، الزَّهَادَةُ قِصَرُ الاَْمَلِ ، وَالشُّكْرُ عِنْدَ النِّعَمِ ، وَالْوَرَعُ عِنْدَ الَْمحَارِمِ ، فَاِنْ عَزَبَ ذَلِكَ عَنْكُمْ فَلاَيَغْلِبِ الْحَرَامُ صَبْرَكُمْ ، وَلاَتَنْسَوْا عِنْدَ النِّعَمِ شُكْرَكُمْ ، فَقَدْ اَعْذَرَاللهُ اِلَيْكُمْ بِحُجَج مُسْفِرَة ظَاهِرَة ، وَكُتُب بَارِزَةِ الْعُذْرِ وَاضِحَة »
از جمله فرمايشات حضرت اميرالمؤمنين ( عليه السلام ) تعريف زهد است كه در اين خطبه بيان فرموده اند . ظاهراً همان گونه كه رسم مرحوم سيّد بوده قسمتى از ابتداى اين خطبه را كه حمد و ثناى خدا بوده حذف نموده و اين مقدار را كه بلاغت بيشترى داشته ذكر كرده است .
معناى زهد در دنيا
« اَيُّهَا النَّاسُ ، الزَّهَادَةُ قِصَرُ الاَْمَلِ ، وَالشُّكْرُ عِنْدَ النِّعَمِ ، وَالْوَرَعُ عِنْدَ الَْمحَارِمِ »
( اى مردم ، زهد و بى رغبتى نسبت به دنيا كوتاه كردن آرزوها ، و شكر نعمت هاى خداوند ، و پرهيز از محرّمات و گناهان است . )
« ايُّها النّاس » مناداست و در اصل « يا ايّها النّاس » است . خطابِ حضرت در اين خطبه به توده مردم است و تفسير زهد براى همه مردم است . « الزّهادة قِصر الامل » ، « زهادة » بر حسب لغت بى رغبتى نسبت به دنياست ، و البتّه براى بى رغبتى در دنيا مراتبى را ذكر كرده اند ، در اين خطبه حضرت امير ( عليه السلام ) سه مرتبه براى آن ذكر فرموده ;
درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 238
مساهمون: الشيخ المنتظري
ص٢٣٨