« وَلَمْ يُبَايِعْ حَتَّى شَرَطَ أَنْ يُؤْتِيَهُ عَلَى الْبَيْعَةِ ثَمَناً فَلاَ ظَفِرَتْ يَدُ الْبَائِعِ ، وَخَزِيَتْ اَمَانَةُ الْمُبْتَاعِ »
( و بيعت نكرد - عمروعاص با معاويه - تا اين كه شرط كرد بر معاويه كه بر اين بيعت بهايى به او بپردازد ; پيروز مباد دست فروشنده - عمروعاص - و ذليل و نابود باد امانتى - حكومت مصر - كه خريدار - معاويه - به او داده است . )
آماده باش جنگى به امر حضرت على ( عليه السلام )
چون حضرت على ( عليه السلام ) اين خطبه را پس از فتح مصر به دست ارتش معاويه و شهادت محمّدبن ابى بكر ايراد فرموده ، خطاب به مردم مى فرمايد :
« فَخُذُوا لِلْحَرْبِ اُهْبَتَهَا ، وَأَعِدُّوا لَهَا عُدَّتَهَا ، فَقَدْ شَبَّ لَظَاهَا ، وَعَلاَ سَنَاهَا »
( پس - حالا كه مصر به دست ارتش معاويه فتح شده - بگيريد براى جنگ ابزار آن را ، و آماده و مهيا كنيد براى جنگ ابزار و وسائل پيكار را ، كه شعله هاى آتش جنگ بالا آمده ، و روشنى آن بالا آمده و نمايان شده است . )
« اُهبة » و « عُدَّة » به يك معناست ; يعنى ابزار و وسائلى كه وسيله پيروزى در جنگ است ، ابزار و وسائل جنگى . « شَبَّ » يعنى « ارتفع » بالا آمد . « سَنَا » به معناى روشنى است . حضرت در اينجا جنگ را به آتشى مشتعل تشبيه كرده كه هرچه قوّت آن بيشتر شود شعله آن بالاتر مى آيد و روشنى آن بيشتر مىشود .
« وَاسْتَشْعِرُوا الصَّبْرَ فَإنَّهُ أَدْعَى اِلَى النَّصْرِ »
( صبر و بردبارى را شعار خود قرار دهيد ، زيرا شما را بيشتر به پيروزى دعوت مىكند . )
« شِعار » از « شَعْر » به معناى مو است ، و در عرب لباس زير را « شِعار » مى گويند ، از باب اين كه به موى بدن چسبيده ، و لباس رو را « دِثار » مى گويند . « استشعار » يعنى چيزى را به خود چسباندن و شعار خود قرار دادن ، « شعار » به چيزى مى گويند كه حكايت از راز درونى انسان كند . « استشعروا الصّبر » يعنى صبر را به خود بچسبانيد و
درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 425
مساهمون: الشيخ المنتظري
ص٤٢٥