« خَصاصة » معنايش فقر و كمبود است ، آيه قرآن مى فرمايد : ( و يؤثرون على انفسهم و لو كان بهم خصاصة ) ( 1 ) مردم خوب ديگران را بر خودشان مقدّم مى دارند گرچه به خودشان فقر و بدبختى باشد .
ثروت ثروتمندان حكم چيزهاى روان را دارد كه هرچه از مالشان بردارند جاى آن پر مىشود ، ثروتمندى كه خداوند به او اقبال كرده هرچه از مالش بردارد جاى آن پر مىشود ، چرا انسان از مالش بهره بردارى نكند ؟ خدا مى فرمايد : ( و ما تقدّموا لانفسكم من خير تجدوه عند الله ) ( 2 ) آنچه شما پيش مى فرستيد نزد خدا مى يابيد ; يعنى آنچه را از ثروت خود در راه خير مصرف كنى ، مدرسه بسازى ، دخترهاى بى شوهر را شوهر بدهى ، پسرهاى بى زن را زن بدهى ، اينها براى تو مى ماند ، آن مقدارى كه مى گذارى و مى روى نفعى براى تو ندارد . خداوند در قرآن خطاب به قارون مى فرمايد : ( و لاتنس نصيبك من الدّنيا ) ( 3 ) بهره خود را از دنيا فراموش نكن ; بهره پولدار از دنيا همان است كه در راه خير مصرف مىكند ; حضرت هم در اينجا مى فرمايد كسى كه خدا به او ثروت داده در درجه اوّل فقر خويشان فقيرش را بر طرف كند .
« وَمَنْ يَقْبِضْ يَدَهُ عَنْ عَشِيرَتِهِ ، فَإنَّمَا تُقْبَضُ مِنْهُ عَنْهُمْ يَدٌ وَاحِدَةٌ ، وَتُقْبَضُ مِنْهُمْ عَنْهُ أَيْد كَثِيرَةٌ »
( و كسى كه ببندد دست خود را از خويشان و بستگانش ، همانا بسته مىشود از طرف او بر خويشانش يك دست ، امّا از طرف بستگانش بسته مىشود بر او دستهاى بسيارى . )
اين تعبير بسيار جالبى است ، و سيّد رضىّ ( رحمه الله ) هم مى فرمايد : اين تعبير برجسته اى است . كسى كه دست عطوفت و كمك خود را از خويشانش ببندد و
هامش
1 - سوره حشر ، آيه 9
2 - سوره بقره ، آيه 110
3 - سوره قصص ، آيه 77