زاهد خليفه
ظاهرا از زهّاد و معاصر شيخ ضياء الدّين ابو النجيب سهروردى است .
زاهر بن حرام
[ زاهر بن حرام الاشجعى ] ، صحابى . در جنگ بدر شهيد شد . ( اسد الغابة ، ج 2 ، ص 193 )
زبير بن عوّام
[ زبير بن العوام بن خويلد بن اسد ، مادرش صفيه بنت عبد المطلب ] از مشاهير و ثروتمندان صحابه و از عشرهء مبشّره ( على ع ، ابو بكر ، عمر ، عثمان ، زبير ، طلحه ، عبد الرحمن بن عوف ، سعد بن ابى وقاص ، سعيد بن زيد ، ابو عبيدهء جرّاح ) شمرده شده است . به سال 36 ه در جنگ جمل كشته شد - ( اسد الغابة ، ج 3 ، ص 196 ؛ المعارف ، ص 319 )
زكريا ( ع )
زليخا
همسر عزيز مصر . عاشق يوسف ( ع ) شد . قصّهء او در قرآن كريم « احسن القصص » خوانده شده است . شاعران زيادى آن را به نظم كشيدهاند . ( قاموس الاعلام ، ج 4 ، ص 2420 )
زيد بن ثابت
[ ابو سعيد زيد بن ثابت الانصارى الخزرجى البخارى ] ، از كبار صحابه و از كاتبان وحى . بين سالهاى 42 و 55 هجرى درگذشت . ( قاموس الاعلام ، ج 4 ، ص 2441 ؛ المعارف ، ص 260 )
ساريه
سالار جنگ نهاوند به انتخاب عمر خليفه . هم اوست كه گفتهاند : نداى « يا سارية ، الجبل الجبل » خليفه را از فاصلهء دور شنيد و خود و سپاهش را نجات بخشيد .
سرىّ سقطىّ
[ ابو الحسن سرىّ بن المغلّس السّقطى ] ، صوفى و عارف مشهور بغداد . گويند دائى جنيد است . با معروف كرخى معاشر بود . وى نخستين كسى است كه در بغداد از حقايق توحيد سخن گفت . به سال 251 ه در همان شهر درگذشت . ( طبقات الصوفية ، ص 48 ؛ وفيات الاعيان ، ج 3 ، ص 101 ؛ حليه ، ج 10 ، ص 116 )
سعيد بن مسيّب
[ ابو محمّد القرشى المدنيّ ] ، از كبار تابعين و از فقهاى سبعهء مدينه . به سال 91 يا 94 ه درگذشت . ( قاموس الاعلام ، ج 4 ، ص 2579 ؛ المعارف ، ص 437 )
سفيان ثورى
[ سفيان بن سعيد بن مسروق الثّورى ] ، از بزرگان حديث و اهل تقوى و زهد . مؤلّف كتابهاى الجامع الصّغير و الجامع الكبير در حديث است . به سال 97 ه در كوفه متولد شد و در سال 161 هجرى به بصره درگذشت . ( الاعلام زركلى ، ج 3 ، ص 158 ؛ وفيات الاعيان ، ج 2 ، ص 127 )
سليمان ( ع )
سنائى
[ حكيم ابو المجد مجدود بن آدم سنائى غزنوى ] ، شاعر شهير و عارف مشهور قرن ششم . وى سرايندهء مثنوى عرفانى حديقة الحقيقة است . به سال 545 ه درگذشت . ( سخن و سخنوران ، ص 254 )
سوسى ابو يعقوب سوسى
سهل تسترى
[ ابو محمّد سهل بن عبد اللّه بن يونس بن عيسى بن عبد اللّه بن رفيع ] ، از بزرگان و دانشمندان صوفيّه و سر سلسلهء سهليّه . دائى وى ، محمد بن سوار ، راهبر سلوكش شد . ذو النون مصرى را ملاقات كرد .