تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 279

مساهمون:

ص٢٧٩

خلاصهء اعتراضات مورخان

خلاصه گفتار مورخان دربارهء اين روايت چنين است 1 - با دقت در روايت ابو الفرج متوجه ميشويم كه بافسانه نزديكتر است زيرا مىگويد كتابخانه اسكندريه در مدت ششماه براى سوخت چهار هزار حمام كفايت كرد و اين گفته معقول نيست ، بعلاوه اگر عمرو ميخواست كتابخانه را از ميان ببرد ميتوانست بىدرنگ آن را بسوزاند و كتابها را بدست حماميان نميداد و گرنه يوحنا كه ابو الفرج بناى روايت خود را بر گفته وى نهاده ميتوانست كتابهاى مورد نياز خود را با بهايى اندك از حماميان بخرد . 2 - بگفتهء بتلر يوحنا سى سال يا چهل سال پيش از تسلط عرب بر مصر وفات يافته بود اگر اين سخن درست باشد قسمتى از روايت ابو الفرج كه مربوط به يوحناى نحوى است ياوه مىشود و در نتيجهء روايت وى از اول تا به آخر سست و ناچيز است . 3 - روايت عبد اللطيف و ابن قفطى و ابو الفرج شش قرن بعد نقل شده كه اگر قصه كتابسوزى رخ داده بود محققا دو مورخ معروف كه قرنها پيش از آنها حوادث فتح مصر را نوشته‌اند يعنى اوتيخا كه بسال 228 هجرى وفات يافته و يوحنا اسقف نقيوس كه نوشته‌ها - هايشان بهترين منبع تاريخ مصر است ازياد آن غفلت نميكردند . 4 - كتابخانهء اسكندريه دوبار دچار حريق شد يك بار در تاريخ 48 پيش از ميلاد بود كه پلوتارك درباره آن مينويسد : " نزديك بود دشمنان بر كشتيهاى ژول سزار تسلط يابند و ناچار شد آنها را بكمك آتش دفع كند . آتش از حوضها زبانه كشيد و كتابخانه را بسوخت " مورخان ديگر نيز اين حادثه را نقل كرده‌اند بنا بر اين كتابخانه بزرگ اسكندريه 48 سال پيش از مسيح دستخوش حريق شده بود . حريق دوم كتابخانه بدوران قيصر تيودوسيس به سال 391 مسيحى رخ داده است . 5 - اورازيوس كه در اوايل قرن پنجم ميلادى به اسكندريه رفته و كتابخانه آنشهر را
تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 279 | حسن ابراهيم حسن / ابوالقاسم پاينده