اهل سنّت تصريح به حبس كردهاند .
آراى فقيهان شيعه
1 . شيخ مفيد : حاكم حق دارد كسى كه عمدا كافر ذمّى را كشته است كيفرى سخت دهد . « 1 »
2 . شيخ طوسى : اگر مسلمانى كافرى را بكشد ، قصاص نمىشود ؛ چه آن كافر ، معاهد باشد يا مستأمن يا حربى . معاهد همان ذمّى است و مستأمن آن است كه با امان بر ما وارد شده باشد ؛ نامهاى يا كار ديگرى مثل تجارت داشته باشد و امثال آن و حربى آن است كه جداى از مسلمانان و بدون هيچ رابطهاى در دار الحرب زندگى كند . در حكم آن ، اختلاف است و اگر ثابت شود كه قصاص نمىشود بايد تعزير شود و ديه و كفّاره بپردازد . « 2 »
3 . ابن زهره : همچنين اگر به قتل اهل ذمّه عادت داشته باشد كشته مىشود از باب اين كه در زمين فساد مىكند نه از باب قصاص . « 3 »
4 . محقق حلّى : . . . پس مسلمان به جهت قتل كافر ، ذمّى باشد يا مستأمن يا حربى ، كشته نمىشود ، ولى تعزير مىشود و ديهء قاتل را از او مىگيرند . گفته شده : اگر به قتل اهل ذمّه عادت دارد ، پس از پرداخت ما به التفاوت ديه ، قصاص ، جايز است . « 4 »
آراى ديگر مذاهب
5 . مدوّنة الكبرى : ابن قاسم مىگويد : از مالك به من خبر رسيده كه گفته است :
هرگاه مرد مسلمانى به عمد كافرى ذمّى يا عبدى را بكشد صد تازيانه مىخورد و يك سال زندانى مىشود . « 5 »
6 . ابن حزم : اگر مسلمان عاقل بالغ ، به عمد يا خطا كافر ذمّى يا مستأمن را بكشد قصاص نمىشود و ديه و كفّاره هم بر او نيست ؛ ولى به خصوص در صورت عمد ، تأديب مىشود و به زندان مىافتد تا توبه كند و ديگر آزار نرساند . . . .
هامش
( 1 ) . مقنعه ، ص 739 .
( 2 ) . مبسوط ، ج 7 ، ص 5 .
( 3 ) . غنية النزوع ، ص 407 .
( 4 ) . شرائع الاسلام ، ج 4 ، ص 211 .
( 5 ) . ج 6 ، ص 403 .