تهيه نشده باشد . اگر خود ، چيزى نداشت و مالى نيز تهيه نشده بود و كسى هم نبود كه با او معامله كند و به او وام دهد ، از بيت المال به او خرجى داده مىشود . در صورتى كه بيت المالى وجود نداشت ، همه نسبت به مخارج او مساوىاند و خصوصيتى براى صاحب حق نيست و وجود زندان براى مصلحت او نمىتواند حكم را مخصوص او گرداند . امّا مخارج زندان از قبيل كليد و نگهبان و غيره ، كه اگر كسى داد ، كه داد ، و گرنه بر عهدهء بيت المال است و اگر بيت المال نبود رأى قوى اين است كه بر عهدهء صاحب حق باشد ؛ چون اينها وسيلهء گرفتن حقّ او هستند ، مثل مخارج نقل و انتقال شهود از راه دور و پول كاغذ و خرج احضار مدّعى عليه و امثال آن . « 1 »
8 . امام خمينى : . . . اگر بار سوم دزدى كرد حبس دائم مىشود تا بميرد و اگر فقير باشد از بيت المال به او جيره داده مىشود . « 2 »
9 . آية اللّه خوئى : . . . اگر بار سوم دزدى كرد حبس دائم مىشود و از بيت المال به او نفقه مىدهند . . . بدون وجود هيچ خلاف و اشكالى . « 3 »
10 . آية اللّه طبسى : اگر بار سوم دزدى كرد حبس دائم مىشود تا بميرد و اگر مالى ندارد از بيت المال خرج او مىشود . « 4 »
11 . آية اللّه سبزوارى : كسى كه براى بار سوم دزدى كند ، براى هميشه زندانى مىشود و اگر مالى نداشته باشد ، از بيت المال به دو چيزى پرداخت مىشود .
در شرح ، بيان داشت : امّا دليل پرداخته شدن چيزى به او از بيت المال اجماع و نصوص است .
امّا اينكه به اعتبار فقير بودنش ، مبلغى به او پرداخت مىشود از ادلّه به دست مىآيد ؛ به علاوه اجماع بزرگان فقه در اين مطلب ظهور دارد كه همگى مىگويند : حاكم شرعى يا خودش يا از راه تسبيب ، خرج او را مىپردازد . « 5 »
آراى ديگر مذاهب
12 . ابو بكر شيبانى : اگر زنى از اسلام برگشت از شوهرش جدا مىشود و ديگر نفقهء
هامش
( 1 ) . قضاء ، ص 212 .
( 2 ) . تحرير الوسيله ، ج 2 ، ص 440 ، مسألهء 1 .
( 3 ) . مبانى تكملة المنهاج ، ج 1 ، ص 304 .
( 4 ) . ذخيرة الصالحين ( خطى ) ، ج 8 ، ص 55 .
( 5 ) . مهذّب الاحكام ، ج 28 ، ص 98 .