زندانى مىشود تا خود طلاق دهد ؟ مالك گفته است : قاضى طلاق را اجرا مىكند و اهل ظاهر گفتهاند : زندانى مىشود تا خود ، او را طلاق دهد . « 1 »
26 . ابن قدامه : خلاصهء مطلب اينكه چهار ماه به مولى مهلت داده مىشود چنان كه خدا فرموده است و چيزى از او خواسته نمىشود . وقتى كه چهار ماه گذشت و زنش شكايت پيش حاكم برد او را توقيف مىكند و دستور رجوع مىدهد . اگر امتناع ورزيد به او دستور مىدهد طلاق دهد و با صرف گذشت مدت [ چهار ماه ] ، زنش مطلّقه نمىشود . « 2 »
27 . احمد بن يحيى : . . . زندانى مىشود تا اينكه طلاق دهد يا آن كه قدرت وطى دارد رجوع كند . « 3 »
2 . حبس « مظاهر » كه از رجوع يا طلاق امتناع مىورزد
شيخ طوسى در تهذيب الاحكام از امام صادق - عليه السلام - نقل كرده « مظاهر » ى كه از رجوع يا طلاق امتناع ورزد ، زندانى مىشود .
جمعى از فقيهان به اين حكم فتوا دادهاند همانند سيّد على طباطبائى در رياض المسائل ، فاضل هندى در كشف اللثام ، فاضل مقداد در كنز العرفان و شيخ محمد حسن نجفى در جواهر الكلام . از معاصران : سيّد ابو الحسن اصفهانى در وسيلة النجاة ، امام خمينى - رحمه اللّه - در تحرير الوسيله ، آية اللّه گلپايگانى - رحمه اللّه - در وسيله و مرحوم والد - رحمه اللّه - . چنان كه برخى ديگر به سختگيرى در خوردن و آشاميدن ، فتوا دادهاند كه شايد مفهوم آن حبس باشد ؛ زيرا سختگيرى ، ملازم اين است كه در زندان باشد .
اين فتوا از اهل سنّت در عيون الازهار نقل شده و رأى مذهب حنفى است ، چنان كه در الفقه على المذاهب الاربعه آمده است .
روايات
1 . محمد بن أحمد بن يحيى ، عن محمد بن الحسن ، عن وهيب بن حفص ، عن أبي بصير ، قال :
سألت أبا عبد اللّه عليه السّلام عن رجل ظاهر من امرأته ؟ قال : إن أتاها فعليه عتق رقبة أو صيام شهرين متتابعين أو
هامش
( 1 ) . بداية المجتهد ، ج 2 ، ص 102 .
( 2 ) . مغنى ، ج 7 ، ص 318 .
( 3 ) . عيون الازهار ، ص 234 .