نكرد كشته مىشود . « 1 »
2 . ابو الصلاح حلبى : اگر مؤمنى كه با فطرت [ اسلام ] به دنيا آمده ، مرتد شود كشته مىشود ؛ ولى اگر كافر ذمّى يا غير ذمّى پس از اين كه كافر بود اسلام آورد بعد مرتد شد به او توبه پيشنهاد مىشود اگر به حق بازگشت [ توبهاش را مىپذيرند ] و گرنه كشته مىشود و اگر اين شخص اسلام آورد و دوباره مرتد شد كشته مىشود . « 2 »
3 . ابن برّاج : اگر مرتد با سرشت اسلام به دنيا آمده بود قتلش واجب است بدون اين كه از او خواسته شود توبه كند و اگر توبه كرد كسى نمىتواند متعرّض او شود و اگر توبه نكرد در هر حال ، كشته مىشود . « 3 »
4 . ابن حمزه : كسى كه از اسلام برمىگردد دو قسم است : كسى كه با سرشت اسلام به دنيا آمده ؛ و كسى كه بر سرشت اسلام نبوده است . از اوّلى اسلام پذيرفته نمىشود و هرگاه گرفتار شد كشته مىشود و به مجرد اين كه مرتد شد زنش از او جدا مىشود و اگر مدخول بها بود ( يعنى با او نزديكى كرده بود ) بايد عدّه نگهدارد و اموالش به ورثهء مسلمانش مىرسد . دومى توبهاش پذيرفته مىشود و واجب است از او خواسته شود توبه كند اگر توبه كرد از او پذيرفته مىشود . « 4 »
5 . محقق حلّى : قسم دوم كسى است كه اصلا كافر بوده و بعد مسلمان و بعد مرتد شده از اين شخص خواسته مىشود توبه كند اگر خوددارى كرد كشته مىشود و درخواست توبه از او واجب است . و اين كه تا چه مدت از او خواسته مىشود توبه كند ؟ برخى گفتهاند : تا سه روز و گفته شده : به مدتى كه امكان برگشت براى او باشد . قول اوّل روايت شده است و اين مدت خوبى است ؛ زيرا فرصت مناسبى است تا عذر او بر طرف شود . « 5 »
6 . يحيى بن سعيد : مسلمان در حالى كه ميان مسلمانان به دنيا آمده باشد اگر مرتد شد خونش براى هر كه بشنود مباح است و از او خواسته نمىشود توبه كند ؛ ولى اگر شخصى ، مسلمان شده باشد بعد مرتد شود از او مىخواهند كه توبه كند اگر توبه نكرد با شمشير كشته مىشود يا زير پا انداخته مىشود و او را لگدمال مىكنند و [ تا بميرد ]
هامش
( 1 ) . مبسوط ، ج 7 ، ص 282 .
( 2 ) . كافى فى الفقه ، ص 311 .
( 3 ) . مهذّب البارع ، ج 2 ، ص 552 .
( 4 ) . وسيله ، ص 424 .
( 5 ) . شرائع الاسلام ، ج 4 ، ص 184 ؛ نك : مختصر النافع ، ص 464 .