7 . حميده مغربيه « 1 » ؛ 8 . حميده بربريه ؛ 9 . حميده اندلسيه . « 2 »
ب ) خانواده و نژاد
نژاد و تبار بانو حميده ، بربرى يا اندلسى ( اسپانيايى ) يا رومى است . برخى نيز مانند على بن ميثم كه آن بانو
را جزو اشراف عجم دانسته است ، تنها به عجم بودن ايشان اشاره كردهاند . « 3 » يافتههاى ما درباره پدر و خانواده حميده خاتون بسيار اندك است . در منابع تاريخى نام پدر ايشان صاعد بربرى و نام برادرش صالح بربرى ذكر شده است . آنچه محققان و نويسندگان شرح حالها در اين زمينه گفتهاند ، به شرح زير است :
- أمُّهُ ( أى الكاظِم ( ع ) ) حَميدَةُ بِنتُ صاعِدٍ الْبَربَري ؛ « 4 »
هامش
( 1 ) . عمدة الطالب ، ص 196 .
( 2 ) . تاريخنگاران و محققان در اينكه اين شخصيت سترگ ، رومى بوده است يا از اهالى مغرب و جزو قبايل بربر يا آنكه اندلسى ( اسپانيايى ) بوده است اختلاف دارند . برخى هم موطن و نژاد خاصى براى ايشان ذكر نكرده ، به ذكر عجم بودن ايشان بسنده نمودهاند . حسين بن حمدان خصيبى ، بربرى بودن آن حضرت را ترجيح داده ، مىگويد : « و امّه ( اى موسى بن جعفر ( ع ) ) حميدة البربرية و يقال الاندلسية و البربرية اصح . » الهداية الكبري ، خصيبى ، ص 263 . در بسيارى از مآخذ ديگر نيز از اين والاگهر به عنوان حميده بربريه ياد شده است .
( 3 ) . عيون اخبار الرضا ( ع ) ، محمد بن على بن بابويه ( شيخ صدوق ) ، ج 2 ، ص 24 ؛ الانوار البهيه ، شيخ صدوق ، ص 179 .
( 4 ) . دلائل الامامه ، ص 307 .