پرش به محتوای اصلی

تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحه 78

پدیدآورندگان:

ص۷۸
قاسم بن مرا نخست به ايمنى بخشيدن راههاى كاروانى قيروان و بلاد ساحلى وابسته به آن پرداخت . و يارانش هر كس از راهزنان را كه در راه ديدند كشتند و به غزو سرانشان بر در خانه‌هايشان رفتند و اموال و دماء ايشان را مباح گردانيدند تا همه را به اطراف پراكنده ساختند . اين اقدام سبب شد كه راههاى ميان تونس و قيروان در افريقيه و بلاد جريد امن گردد و نام و آوازهء قاسم بن احمد در ميان ديگر اقوام بپيچد . از آن ميان بنى مهلهل عزم كشتن قاسم بن احمد كردند و سلطان ابو حفص را در تونس بر ضد او بر انگيختند كه اين كارها سبب رخنه در اركان دولت او خواهد شد و موجب تفرقهء جماعات خواهد گرديد . سلطان ابو حفص چنان نمود كه از اقدام ايشان بر ضد قاسم بن احمد ديده بر هم نهاده است و آنان را به حال خود گذاشته است . پس به قصد قتل او بيرون آمدند . يكى از روزها او را فراخواندند تا بر طبق عادت عربها با او به گفتگو و مشاوره پردازند در ساحت حلهء خويش ايستاده با او سخن مىگفتند . ناگاه محمد بن مهلهل ملقب به ابو عذبتين از پشت سر نيزه‌اى بر او زد . قاسم بن احمد با دست و دهان بر زمين افتاد . فرزندان ابو الليل به هم بر آمدند و به طلب خون او برخاستند . از اين روز احياء بنى كعب به دو گروه تقسيم گرديد و رشتهء اتفاقشان از هم بگسيخت . پس از قاسم بن احمد پسرش رافع بن قاسم راه پدر در پيش گرفت تا او نيز در سال 706 به دست رجال آل حصن كشته شد . فرزندان ابو الليل همچنان در طلب خون قاسم بودند تا در ميان ايشان حمزه و مولاهم پسران عمر بن ابى الليل ظهور كردند و رياست بر خاندانهايشان بر عهدهء ايشان قرار گرفت . قضا را روزى فرزندان مهلهل و فرزندان حمزه در زمستانگاه روياروى شدند فرزندان مهلهل به دست فرزندان حمزه قتل عام شدند و از ايشان كسى جز طالب بن مهلهل رهايى نيافت او نيز در اين زمستانگاه همراه ايشان نبود . از آن روز ميان اين دوحى خلاف افتاد و احياء بنى سليم نيز دو دسته شدند و تا اين عهد اين خلاف همچنان بر جاى است . رياست بنى مهلهل در اين روزگار با محمد بن طالب بن مهلهل و برادرش يحيى است . و اللّه وارث الارض و من عليها و هو خير الوارثين .

بنى حصن بن علاق

بنى حصن از بطون علاق‌اند و حصن برادر يحيى بن علاق . ايشان دو بطن‌اند : بنى على و حكيم . بعضى گويند كه حكيم از حصن نيست بلكه در دامان او پرورش يافته و به او انتساب جسته است . اما حصن را چند بطن است : بنى طريف بن حكيم كه فرزندان جابرند و شراعبه و نعير و جوين فرزندان مقدام بن طريف و زياد بن طريف . از ايشان است بنى وائل بن حكيم و از ايشان است بنى طرود بن حكيم . بعضى گويند بنى طرود بن حكيم و بقولى طرود از سليم نيست بلكه از سنبس يكى از
تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحه 78 | ابن خلدون / عبد المحمد آيتى