مىشود « 1 » و بنابراين به دنبال برنامهء الهى هستند كه از فوق محيط مىباشد نه محكوم محيط كه فكر محكوم آزاد نيست .
گفتيم اين راه براى آنهاست كه طالب راهند و منظور اين نيست كه غير مشتاقان را بكلّى رها مىكند ، بلكه به اين معنى كه ديگران را مىسازد تا به اين پايه برسند تا آمادهء حركت شوند ، تا برنامهء حركت به آنها داده شود و به اصطلاح ، ديگران از " مبادى " اين علم هستند و متقّين از " مسائل " اين علم . با اين بيان « متقين » را دارندگان تقواى فطرى معنا كرديم . مىتوانيم به معناى دارندگان تقواى شرعى معنا كنيم - ترك گناه و عمل به واجب پس از اعتقاد صحيح - و در اين صورت هر گونه خطاب و سخن دربارهء ديگران به عنوان مبادى انجام مىشود تا تدريجا وارد جرگه « متقين » شوند و از برنامههاى تكاملى آنها استفاده نمايند .
نظم كتابى دارد ، قرآن كتابست و خودش را اين طور معرفى مىكند كه " ذلك الكتاب اين است كتاب " اصلا كتاب واقعى اين است كه مطابق كتاب تكوين مىباشد و براساس نيازها و فطرت و همسانى با جهان خلقت نوشته شده است . " كتابى است خواندنى با آياتى فصل يافته و واضح براى مردم دانا . « 2 » كتابى مبارك بر تو فرستاديم كه در آياتش دقّت كنند . « 3 » اينها آيات
هامش
( 1 ) . و اين افراد در زبان قرآن « متّقون » نام دارند كه . . .هُدىً لِلْمُتَّقِينَ . الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ وَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِما أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَ ما أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَ بِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ.
( 2 ) .كِتابٌ فُصِّلَتْ آياتُهُ قُرْآناً عَرَبِيًّا لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ. ( سوره فصّلت ، آيهء 3 ) .
( 3 ) .كِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْكَ مُبارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آياتِهِ. ( سوره ص ، آيهء 29 ) .