أينما كنتم تعبدون « 1 » ودر احزاب أين ما ثقفوا « 2 » يعنى در بعضي مصاحف مقطوع است ودر بعضي موصول . ودر نساء نيز أين ما تكونوا « 3 » همچنين ليكن قطعش بيشتر است . ودر باقي قرآن همه مقطوع است . اكنون در اين مصاحف نيز همينطور مسلوك بايد كرد كه در غير مذكورات كلمه دوگانه كه در بقره ونحلاند البتّه موصول بايد ودر سه ديگر مخيّرند .
ذكر فيما ، در قرآن عظيم يازده كلمه مقطوع است يكى به اتّفاق مصاحف وده ديگر به اختلاف . امّا آن يكى كه به اتّفاق مقطوع است في ما ههنا است در شعراء « 4 » . وامّا آن ده ديگر به اختلاف است اوّل در بقره في ما فعلن في أنفسهنّ من معروف « 5 » كه دوّم است ، ودوّم وسوّم ليبلوكم في ما آتيكم هم در مائده « 6 » وهم در انعام « 7 » ، چهارم قل لا أجد في ما أوحى در انعام « 8 » ، پنجم في ما اشتهت أنفسهم در أنبياء « 9 » ، ششم في ما أفضتم در نور « 10 » ، هفتم في ما رزقناكم در روم « 11 » ، هشتم ونهم في ما دوگانه در زمر : في ما فيه يختلفون « 12 » [ و ] في ما كانوا يختلفون « 13 » ، وهم في ما لا تعلمون در إذا وقعت . « 14 » در اين دهگانه اگر وصل باشد واگر قطع ، راست است . ودر كتاب مقنع تصريح كرده است به خلاف در شعراء نيز ، امّا در عقيله وديگر مواضع خلاف اين است . واللّه أعلم .
واز جمله تصرّفات بارده كه أستاذ هرات در مصاحف كرده يكى ديگر آنكه در سوره الأنفال فيما أخذتم « 15 » را از وصل به خطّ شريف مقطوع ساخت . با وجود آنكه در مقنع وعقيله وساير كتب معتبره اين نيست . اللّه يعلم كه از كدام كتاب مجهول يا قول نامقبول ساخته باشد . غايت ما في الباب آن باشد كه در وى نيز خلاف باشد پس چه معنى دارد كه كلمهء موصوله به خطّى مرغوب را به خطّى مكروه مقطوع سازند .
هامش
( 1 ) . آية 92 .
( 2 ) . آية 61 .
( 3 ) . آية 78 .
( 4 ) . آية 146 .
( 5 ) . آية 240 .
( 6 ) . آية 48 .
( 7 ) . آية 165 .
( 8 ) . آية 145 .
( 9 ) . آية 102 .
( 10 ) . آية 14 .
( 11 ) . آية 28 .
( 12 ) . آية 3 .
( 13 ) . آية 46 .
( 14 ) . آية 8 .
( 15 ) . همان .