أهل غباوت ضياء « 1 » ، وذكرا « 2 » را از اين قبيل شمردهاند كه در مرسوم الفش به ياء مسطور است چنانچه در ديباچه گفته شد . نعوذ باللّه من شرّ الابتداع .
هفتم فعالى مفتوحة الفاء منحصر است در پنج كلمه : خطايا « 3 » ( 5 ) ، ويتامى « 4 » ( 14 ) ، ونصارى « 5 » ( 14 ) ، والحوايا « 6 » ، والأيامى « 7 » . وخطاياي پنجگانه ، دو از آن مضاف است به ضمير جمع مذكّر حاضر ، ويكى به غائب ، ودو به جمع متكلّم . والفي كه قبل از مضاف اليه است البتّه در رسم محذوف است . ودر الف بعد از طاء خلاف است وأكثر بر حذفند پس بعد از طاء يك صورت ياء مرسوم باشد بر اين هيأت : خطيكم « 8 » ، خطيهم « 9 » ، خطينا « 10 » .
هشتم فعالى مضمومة الفاء منحصر است در چهار كلمه : أسارى « 11 » ، كسالى « 12 » ، سكارى يكى در نساء « 13 » ، ودو در حج « 14 » به قرائت غير حمزه وكسائى « 15 » ، وفرادى « 16 » .
نهم افعل وآن دو نوع است : يكى آنكه الفش از براي تفضيل باشد وآن شانزده لفظ است در شصت وشش موضع : أدنى « 17 » ( 12 ) ، دو از آن معرّف به لام « 18 » ويكى مضاف « 19 » ،
هامش
( 1 ) . يونس / 5 ؛ أنبياء / 48 .
( 2 ) . بقره / 200 ؛ كهف / 70 و 83 ؛ طه / 99 و 113 ؛ أنبياء / 48 ؛ احزاب / 41 ؛ صافّات / 3 و 168 ؛ طلاق / 10 ؛ مرسلات / 5 .
( 3 ) . بقره / 58 ؛ طه / 73 ؛ شعراء / 51 ؛ عنكبوت / 12 .
( 4 ) . بقره / 83 و 177 و 215 و 220 ؛ نساء / 2 و 3 و 6 و 8 و 10 و 36 و 127 ؛ انفال / 41 ؛ حشر / 7 .
( 5 ) . بقره / 62 و 111 و 113 و 120 و 135 و 140 ؛ مائده / 14 و 18 و 51 و 82 ؛ توبه / 30 ؛ حج / 17 .
( 6 ) . انعام / 146 .
( 7 ) . نور / 32 .
( 8 ) . بقره / 58 ؛ عنكبوت / 12 .
( 9 ) . عنكبوت / 12 .
( 10 ) . طه / 73 ؛ شعراء / 51 .
( 11 ) . بقره / 85 ؛ انفال / 67 و 70 . دو مورد سوره انفال به قرائت أبو جعفر است .
( 12 ) . نساء / 142 ؛ توبه / 54 .
( 13 ) . آية / 43 .
( 14 ) . آية / 2 .
( 15 ) . حمزه وكسائى وخلف سكرى خواندهاند .
( 16 ) . انعام / 94 ؛ سبأ / 46 .
( 17 ) . بقره / 61 و 282 ؛ نساء / 3 ؛ مائده / 108 ؛ أعراف / 169 ؛ روم / 3 ؛ سجده / 21 ؛ احزاب / 51 و 59 ؛ نجم / 9 ؛ مجادله / 7 ؛ مزّمّل / 20 .
( 18 ) . أعراف / 169 ؛ سجده / 21 .
( 19 ) . روم / 3 .