با اهالى ايران كه به مكه مكرمه و مدينه منوره و ساير بلاد اسلاميه مىروند ، كاملًا مانند حجاج و زوار اهالى روم و بلاد اسلاميه [ رفتار ] بشود . از آنها به نام دورمه و بر خلاف شرع شريف و قانون چيزى مطالبه نشود و اگر زوار مرقوم مالالتجاره نداشته باشند ، از آنها باج طلب نگردد . از سوى وزراى عظام ، امير حج ، ماموران ، ضابطان ، ميرميران كرام و از طرف سائر حكام دولت عليّه ، در حرمين محترمين ، شام شريف ، درباره حجاج و تجار تنفيذ ، كمال دقت و رعايت شود .
امين صره همايون ، ناظر و محافظ آنهاست و از اين حجاج بر خلاف شروط ، هيچ چيزى مطالبه نشود و اگر در ميان آنان نزاعى واقع صورت گرفت ، امين صره همايون ، به عنوان ناظر با معرفت ، از بين خودشان اشخاصى معتمد يا رؤسا و اكابر دولت ايرانى را انتخاب كند . حجاج شريف و زوار كه در راه حج به عتبات مىروند ، با آنان به خوبى رفتار شود و كذالك با تجار دولت ايران نيز در خصوص گمرك و مرسوماتشان مانند تجار تبعه اهل اسلام رفتار شود و نيز با رفت و آمد كنندههاى اتباع دولت عليّه ايران بر جهت مقتضيات جامعه اسلاميه دوستانه رفتار شود . و اگر كسى در آنجا فوت كرد ، مانند ساير دول اسلامى با معرفت شرعى ، اموال تركههايشان يكسال حفظ شود . اشياى مذكوره بر اساس شريعت به وارث يا وكيل شرعى ايشان ، تسليم گردد . كرايه محل ، جهت حفظ اشياى مرقومه ، گرفته شود اگر اموالى در حال خراب شدن است و يا وصى و وكيل شرعى نيامدند ، اموال باز شده و فروخته شود و پول آن در اختيار سلطنت عليه سنيّه عثمانى حفظ شود . اين خصوص در بين سلطنت سنيّه عثمانى و دولت عليّه مشاراليه منعقد و مبنى بر معاهده قديمه است .
بر اين اساس ، اتباع ، تجار و حجاج ايرانى كه به مكه و مدينه عزيمت مىكنند ، بايد به موجب شروط معاهده ، حمايت و صيانت شود . 17 رجب 1286
يك صورت به محافظ مدينه منوره ، يك صورت به شيخالحرم مكه و مدينه ايالت
حج گزارى ايرانيان به روايت اسناد عثمانى و قاجارى ( فارسى ) — صفحة 182
مساهمون: اسرا دوغان
ص١٨٢