431 - « مدهوش چشم مست »
من دوستدارِ روىِ خوش و موىِ دلكشم * مدهوشِ چشمِ مست و مىِ صافِ بىغشم
در عاشقى گزير نباشد ز ساز و سوز * استادهام چو شمع ، مترسان ز آتشم
من آدمِ بهشتىام امّا درين سفر * حالى اسيرِ عشقِ جوانانِ مَهوَشم
بخت ار مدد دهد كه كشم رخت ازين ديار * گيسوىِ حور گَرد فشاند ز مَفرشم
شيراز معدنِ لبِ لعلست و كانِ حُسن * من جوهرىّ مفلسم ، ايرا مشوّشم
از بس كه چشمِ مست درين شهر ديدهام * حقّا كه مى نمىخورم اكنون و سرخوشم
گفتى ز سرّ عهدِ ازل نكتهاى بگو * آنگه بگويمت كه دو پيمانه دركشم
حافظ عروسِ طبعِ مرا جلوه آرزوست * آيينهاى ندارم ، ازان آه مىكشم
* توضيحات :
دوستدار ( علاقهمند - عاشق ) مدهوش ( حيران - اسم مفعول از دهش ) بىغش ( صاف - خالص ) گزير ( چاره ) ساز و سوز ( سازش به همراه درد عشق ) استادهام ( آمادهام - استوارم ) آتش ( استعاره از آتش عشق ) سفر ( دنيا ) مفهوم بيت ( 3 ) ( من اهل بهشت هستم ليكن در سير و سلوك گرفتار عشق شدم تا از عشق مجازى به عشق حقيقى و ازلى برسم ) ار ( اگر ) مدد ( كمك - يارى كند ) بخت ( طالع ) كشم رخت ( اسبابكشى كنم - رخت سفر بربندم ) مفهوم مصراع دوم بيت ( 4 ) ( حور و خدمه بهشت خدمتكار من مىشوند ) كان ( معدن ) ايرا ( ازاينرو - حرف ربط مركب ) لب لعل ( لب قرمز و زيبا ) كان حسن ( مركز زيبايى ) من جوهرى مفلسم ( من گوهرشناس تهيدست هستم ) مشوش ( پريشان خاطر ) حقا ( به حقيقت مىگويم - قيد تأكيد ) سرخوش ( مست ) معنى بيت ( 7 ) ( گفتى از سرّ ازلى پروردگار در مورد عشق حرف بزن ، من زمانى دربارهء اين مورد حرف مىزنم كه دو پيمانه شراب عشق خورده باشم ) .
* ترجمه :
* نتيجه تفأل :
1 - خواجه در بيتهاى 2 و آخر فرمايد : ( در عاشقى از سوزو سازش چارهاى نمىباشد زيرا براى عاشق درد عشق و محبت سوختن و شكيبايى عشق ضرورى است ، همين است كه من مانند شمع براى سوختن كاملا آمادهام ) ( اى حافظ عروس طبع من آرزوى جلوه دارد و آرزو مىكند كه عرض جمال كند اما من جهت زيور و آرايش سخن خود آينه ندارم از آن جهت آه مىكشم و آينه از آه تيره مىشود ) خود تفسير كنيد .
2 - بدون آنكه كسى بداند در آرزوى چيزى يا كسى هستيد و چشم به دنبال او مىباشيد ، پس بهتر است راز خود را آشكار نسازيد زيرا به زودى امكانات انجام آن فراهم مىشود ولى اگر آشكار گردد حسودان كار را خراب مىكنند .
3 - آيندهاى درخشان در انتظار شماست ، بهطورىكه هر روز شاهد موفقيت بيشترى خواهيد بود ، اما سعى كنيد حقشناس باشيد .
4 - با موفقيت فاصلهء چندانى ندارد اما نياز به زمان و حوصله مىباشد ، به زودى امكانات بسيارى در اختيار خواهيد داشت .
5 - نگران او و كارش نباشيد ، چون جديدا تحولات تازهاى رخ داده كه او نيز بهرهمند مىشود و به هدفش مىرسد ، فرزندم ، اگر علاقهمند به علم حساب باشيد ، متوجه مىشويد ، در جهان چقدر حساب و كتاب دقيق و منظم است . اين براى جنابعالى درس بزرگى است .
6 - خريدوفروش خوبست اما مسافرت فعلا صلاح نمىباشد چون مسافرت مهمّى در آينده در پيش است ، ازدواج عملى مىشود و طلاق نيز انجام مىگيرد ، فرزندتان يا برادرتان موفق مىشود ، نگران نباشيد .