246 - « بر آستان تو »
مرا به وصل تو گر زانكه دسترس باشد * دگر ز طالع خويشم چه ملتمس باشد
بر آستان تو غوغاى عاشقان چه عجب * كه هركجا شكرستان بُوَد مگس باشد
چه حاجتست به شمشير قتل ، عاشق را * كه نيمجان مرا يك كرشمه بس باشد
اگر به هردو جهان يك نفس زنم با دوست * مرا ز هردو جهان حاصل آن نفس باشد
ازين هوس كه مرا دستِ بخت كوتاهست * كىام به سرو بلند تو دسترس باشد
ره خلاص كجا باشد آن غريقت را * كه سيل محنت عشقش ز پيش و پس باشد
هزار بار شوم آشنا و ديگر بار * مرا ببيند و گويد كه اين چه كس باشد
* توضيحات :
را ( اختصاص ، براى من - متمم ) طالع ( بخت ) ملتمس ( مطلوب ) آستان ( درگاه ) غوغا ( آشوب ) چه عجب ( جاى تعجب نمىباشد ) شكرستان ( استعاره از معشوق ) مگس ( استعاره از عاشق ) حاجت ( نياز ) كرشمه ( ناز ) يك نفس زنم ( اندك زمانى با دوست و محبوب باشم ) حاصل ( نتيجه ) هوس ( آرزوى جانان ) دست كوتاه ( قدرت نداشتن ) محنت ( رنج ) غريقت ( غريق تو ، غرقشدهء عشق تو ) معنى بيت ( 1 ) ( اگر قدرت رسيدن به وصال تو را داشتم ديگر از اين بيشتر از بختم چه مىخواستم ) معنى بيت ( 2 ) ( غوغاى عاشقان بر درگاه تو جاى تعجب نمىباشد زيرا هركجا كه شكرستان باشد ، مگس جمع مىشود ) .
* ترجمه :
* نتيجه تفأل :
1 - طالع شما در برج سعادت و خوشبختى است غوغاى عاشقان بر آستان تو عجب نيست زيرا هركجا كه شكرستان باشد مگس جمع مىشود ، پس مواظب اطرافيانى كه از شما چنين و چنان مىگويند باشيد ، آنها قصد فريب يا آزار شما را دارند ، پس لازم است كه با سياست و تدبير عمل كنى .
2 - براى بدست آوردن اين نيت ، نياز به كشتن و بستن و بگير و ببند نمىباشد بلكه يك اشاره درست و محكم و دستور صريح كافى مىباشد زيرا به قول حافظ : حاصل و نتيجهام از دو جهان همان ساعتى است كه با دوست گذراندم .
3 - زمان اين كار هنوز زود است و طالع مساعد نمىباشد و كسى كه عاشق باشد راه سلامت نمىيابد و هزار بار با جانان آشنا مىشود .
4 - با صبر و شكيبايى كارها اصلاح مىشود ، به شرط آنكه ترديد را از دل خارج كنى و بجاى آن ايمان خود را قوى سازى و با توكل بر خداى متعال اقدام كنى ، ضرر نخواهى ديد .
5 - خود را از همه چيز بىنياز مىدانى و خيال مىكنى همه چيز دارى ، عجب فكر خامى ، جوهر انسان ، كار و كوشش و توكل است .
6 - مجددا تكرار مىكنم كه دواى درد شما در صبر و شكيبايى و پذيرفتن پند بزرگان مىباشد ، پس عقل خود را به كار بينداز و از هوا و هوس پيروى نكن ، نذر خود را ادا كن و سفر را انجام بده . قرض كردن را صلاح نمىدانم ، اما خريدوفروش هر دو اشكالى ندارد . به يكى از مشاهد متبركه برويد و دعا كنيد .
7 - خواجه در بيتهاى 3 - 4 - 5 به ترتيب فرمايد : ( براى كشتن عاشق چه حاجت به شمشير مىباشد زيرا براى آدم ضعيفى چون من يك كرشمه كافى است ) ( اگر در دو جهان يك لحظه با دوست باشم ، از دو جهان آنچه برايم خوش و باقى است همان يك لحظه با دوست است ) ( به علت اينكه طالعم مساعد نمىباشد چه موقع به وصالت مىرسم ) .
8 - وقتى كه بر دنده لجبازى قرار بگيريد توپ هم در شما اثر نمىكند ، درحالىكه در كليه امور بايد انعطاف داشته باشيد .
9 - از ترديد كارى ساخته نيست بلكه تصميم و اراده براى اين كار لازم است .
10 - فرزندى به زودى كاشانهء شما را گرم مىكند و مسافرت و مژدهاى در راه است .
11 - تغذيه خوب سلامتى شما را تضمين مىكند ، پس بىتوجهى به اين امر مهم به صلاح شما نمىباشد .