144 - « مرحلهء عشق »
به سِرّ جامِ جم آنگه نظر توانى كرد * كه خاكِ ميكده ، كُحلِ بَصَر توانى كرد
مباش بىمى و مطرب كه زيرِ طاقِ سپهر * به اين ترانه ، غم از دل به در توانى كرد
گُلِ مراد تو ، آنگه نقاب بگشايد * كه خدمتش چو نسيمِ سحر توانى كرد
به عزمِ مرحلهء عشق ، پيش نِهْ قدمى * كه سودها كنى ، ار اين سفر توانى كرد
بيا كه چارهء ذوقِ حضور و نظمِ امور * به فيضِ بخششِ اهلِ نظر توانى كرد
جمالِ يار ندارد نقاب و پرده ولى * غبارِ ره بنشان تا نظر توانى كرد
تو كز سراىِ طبيعت نمىروى بيرون * كجا به كوى طريقت گذر توانى كرد ؟
گدايىِ دَرِ ميخانه طُرفه اكسيريست * گر اين عمل بكنى ، خاك زر توانى كرد
دلا ز نورِ هدايت گر آگهى يا بى * چو شمع خندهزنان ترك سر توانى كرد
ولى تو تا لبِ معشوق و جامِ مى خواهى * طمع مدار كه كارى دگر توانى كرد
گر اين نصيحتِ شاهانه بشنوى حافظ * به شاهراهِ حقيقت گذر توانى كرد
* توضيحات :
سرّ ( راز ) جام جم ( جام جهاننما - دل پير عارف ) نظر توانى كرد ( مىتوانى آگاهى پيدا كنى ) كحل ( سرمه ) بصر ( بينايى - چشم ) طاق سپهر ( كنايه از دنيا ) گل مراد ( آرزو - تشبيه ) نقاب بگشايد ( از پرده بيرون آمدن ) نه ( بگذار ) بيا ( بشتاب ) ذوق حضور ( حضور دل - آرامش خاطر ) نظم امور ( سروسامانى ) اهل نظر ( صاحب نظر - عارف ) نقاب ( پرده - حجاب ) غبار ره ( گرد راه - غرور - موانع را برداشتن ) سراى طبيعت ( جهان مادى ) كوى طريقت ( سراى معرفت و عشق ) طرفه اكسير ( كيمياى عجيب و شگفتانگيز - مرشد ) خاك زر ( كمال - طلاى ناب ) نور هدايت ( خورشيد ارشاد ) ولى ( مادامىكه ) معنى بيت ( 6 ) ( بر چهرهء محبوب حجاب و پردهاى نمىباشد ، گرد و غبار راه را فرونشان تا چشم به جمال محبوب روشن كنى ) ( خود را از آلايشها پاك كن ) معنى بيت ( 7 ) ( تو كه از دنياى مادى خارج نمىشوى و پايبند هوا و هوس هستى ، چگونه مىتوانى به عالم معرفت راه يا بى ) معنى بيت ( 8 ) ( گدايى درگاه ميكده كيمياى شگفتآورى است پس اگر به گدايى در ميخانه بپردازى به مقام و كمال عرفان و عشق مىرسى ) .
* ترجمه :
* نتيجهء تفأل :
1 - خواجه در بيت آخر فرمايد : ( اى حافظ ، اگر اين نصيحت شاهانه را بشنوى و قبول نمايى مىتوانى از شاهراه طريقت بگذرى ، آن نصيحت كدام است ؟ در بيت قبلى فرموده است :
( اى دل اگر پرتويى از خورشيد ارشاد بر تو بيفتد چون شمع فروزان با خنده و شادى سر را به راه دوست نثار مىتوان كرد ) پس فرزندم وظيفه دارى اولا با يكى از بستگان نزديك و امين دربارهء اين نيت مشورت كنى و راهنمايى بخواهى ثانيا دقت ، سرعت ، وقتشناسى و تلاش را از دست ندهى ثالثا همين هفته به يكى از مشاهد متبركه برو و دعا كن و بر خدا توكل داشته باش و سوره مباركه « مريم » آيه 50 تا 80 را با معنى و حضور قلب بخوان .
2 - اين نيت با كمى حوصله و اراده و علاقه قابل اجراست و بايد حوصله داشته باشيد .
3 - با او مستقيم و بدون پردهپوشى سخن بگو ، او شما را دوست دارد ولى اظهار آن برايش مشكل است چون فعلا خودش درگير مسايل ديگرى است كه برايش گران تمام شده و در معاملهاى ضرر كرده ولى به او بگو در آينده نزديك جبران مىشود .
4 - گمشده پيدا مىشود ، سفر را توصيه مىكنم و خريدوفروش سودآور است اما بيمار به همان حال باقى خواهد ماند ، در عشق شكست مىخوريد ولى دريچههاى جديدى باز مىشود ، به پدر و مادر محبت كن كه دعاى آنان مستجاب مىشود .
5 - جنابعالى داراى روحيهاى : خيرخواه ، شجاع ، زيرك و ناقلا ، والامقام ، افراطى ، كمالگرا ، حس ششم قوى ، رفيقدوست ، مهربان ، فداكار ، حساس و رؤيايى ، روشنفكر ، اهل كشف ، به معنى انسان ، كمكرسان ، بامحبت هستيد .
6 - در معاملهاى زيان ديدهايد و امكان فسخ آن وجود دارد پس از بهم خوردن آن ناراحت نشويد كه به نفع شماست .