139 - « بوى »
خوشبوى خوشِ تو هركه ز بادِ صبا شنيد * از يارِ آشنا سخن آشنا شنيد
اينش سزا نبود دلِ حقگزارِ من * كز غمگسارِ خود سخنِ ناسزا شنيد
يا رب كجاست محرمِ رازى كه يك زمان * دل شرحِ آن دهد كه چه ديد و چها شنيد
اى شاهِ حُسن ! چشم به حالِ گدا فكن * كاين گوش بس حكايتِ شاه و گدا شنيد
خوش مىكنم به بادهء مشكين مشام جان * كز دلقپوشِ صومعه بوى ريا شنيد
ما باده زيرِ خرقه نَه امروز مىخوريم * صد بار پير ميكده اين ماجرا شنيد
ما مى به بانگِ چنگ نه امروز مىكشيم * بس دَور شد كه گنبدِ چرخ اين صدا شنيد
سرِّ خدا كه عارفِ سالك به كس نگفت * در حيرتم كه بادهفروش از كجا شنيد ؟
ساقى بيا كه عشق ندا مىكند بلند * كان كس كه گفت قصّهء ما هم ز ما شنيد
محروم اگر شدم ز سرِ كوىِ او چه شد ؟ * از گلشنِ زمانه كه بوى وفا شنيد ؟
پند حكيم عينِ صواب است و محض خير * فرخنده بخت آنكه به سمع رضا شنيد
حافظ وظيفهء تو دعا گفتن است و بس * در بندِ آن مباش كه نشنيد يا شنيد
* توضيحات :
يار آشنا ( پيك عاشق - باد صبا ) سزا ( شايسته ) حقگزار ( بجاىآورنده حق - حقشناس ) يك زمان ( يك لحظه ) چها ( چه چيزها ) شاه حسن ( شهريار سرزمين زيبايى ) خوش مىكنم ( عطرآگين مىكنم ) دلقپوش ( صوفى - زاهد ) دور ( گردش ) گنبد چرخ ( روزگار - گردش فلك ) ندا كردن ( صدا زدن ) محض خير ( خالص براى خوبى ) عين صواب ( كاملا درست و خوب ) در بند آن مباش ( در فكر آن نباش ) سمع ( شنيدن ) معنى بيت ( 1 ) ( هركس بوى دلپذير تو را از باد بهارى شنيد از نسيم صبا كه قاصد عشاق است پيام دوست و محبوب را دريافت كرده است ) معنى بيت ( 5 ) ( جان را با شراب مشكبوى معطر مىكنم زيرا از خرقهپوش زهدفروش جز بوى ناخوش رياكارى و فريب به مشام نمىرسد ) .
* ترجمه :
* نتيجهء تفأل :
1 - حافظ در بيت ششم مىفرمايد : ( بادهنوشى امروزى ما پنهانى نمىباشد ، صد بار به گوش پير مىفروش اين سرگذشت رسيده است ) جنابعالى خود حديث مفصل بخوان از اين معنى كه چه كردهاى و چه كردهاند و چه خواهى كرد .
2 - اين نيت با اندكى حوصله ، دقت ، وقتشناسى ، سرعت عمل در كار ، حتما عملى است و بايد مواظب رقيبان باشيد كه در كمين نشستهاند ، و با توكل بر خداوند و خواندن سوره مباركه « قصص » از آيه 40 تا 70 گشايش فراوان است .
3 - اين روزگار دوام و بقايى ندارد پس لازم نيست ، اينقدر خودخورى و حرص و طمع داشته باشى و بخواهى زود به مقام و ثروت برسى ، بلكه سعى كن با بهرهگيرى از انديشه و مشورت با ديگران گام بردارى ، به زودى زندگى شما تغيير كلى پيدا مىكند .
4 - در خريدوفروش سود خواهيد برد ، تغيير شغل خوبست ، ازدواج عملى مىشود ، مسافر به سلامت مىآيد و كار او انجام مىگيرد ، جنابعالى يا همسرتان به زودى پول و مقامى به دست مىآوريد ولى راز دلتان را به كسى نگويد و نذر خود را ادا كنيد .
5 - ويژگيهاى روحى شما ، حتى همسرتان عبارتست از : رفيقپرور ، موفق ، اجتماعى ، مىداند چه كند ، بىآزار ، كاردان ، صلحجو ، كمياب ، باوفا ، پشتكاردار ، قدرشناس ، معتدل ، مسلط به نفس ، سخاوتمند ، كمالگرا ، حامى همسر .
6 - كسى را رنجاندهايد ، سعى كنيد دل او را به دست آوريد كه دعاى او مستجاب مىشود ، گمشده مىآيد و شغل يا خواستهء جديد عملى مىشود .