40 - « سروش عالم غيب »
بيا كه قصرِ امل سخت سست بنيادست * بيار باده كه بنيادِ عمر بربادست
غلامِ همّتِ آنم كه زيرِ چرخِ كبود * ز هرچه رنگِ تعلّق پذيرد ، آزادست
چه گويمت كه به ميخانه دوش مست و خراب * سروشِ عالمِ غيبم چه مژدهها دادست
كه اى بلندنظر ، شاهباز سِدرهنشين * نشيمن تو نه اين كُنجِ محنت آبادست
تو را ز كنگرهء عرش مىزنند صفير * ندانمت كه درين دامگَه چه افتادست
نصيحتى كُنَمَت ياد گير و در عمل آر * كه اين حديث ، ز پيرِ طريقتم يادست
مجو درستىِ عهد از جهانِ سستنهاد * كه اين عجوز ، عروسِ هزار دامادست
غمِ جهان مخور و پندِ من مبر از ياد * كه اين لطيفهء عشقم ، ز رهروى يادست
رضا به داده بده وز جبين ، گره بگشاى * كه بر من و تو ، درِ اختيار نگشادست
نشانِ عهد و وفا نيست در تبسّمِ گل * بنال بلبل عاشق كه جاىِ فريادست
حسد چه مىبرى ؟ اى سست نظم بر حافظ * قبولِ خاطر و لطفِ سخن خدادادست
* توضيحات :
امل ( آرزو - قصر امل - اضافه تشبيهى ) سست بنياد ( نااستوار ) ميخانه ( ميكده معرفت ) سروش عالم غيب ( فرشته عالم معنى ) چه مژدهها ( چه بشارتها ) قبول خاطر ( پسند ) خداداد ( خدا داده - بخشنده ) سدره ( درخت كنار - سدرة المنتهى در آسمان هفتم ) شاهباز سدرهنشين ( جان پاك آدمى ) بلندنظر ( داراى همت بلند ) نشيمن ( آشيانه ) محنتآباد ( استعاره از دنيا ) كنگره عرش ( بلندى آسمان ) صفير ( بانگ ) دامگه ( استعاره از دنيا ) لطيفهء عشق ( سخن شيرين ) جبين ( پيشانى ) معنى بيت ( 3 ) ( چه بگويمت : ديشب در ميخانه در حالى كه مست بودم فرشته عالم غيب به من چها گفت ! ) معنى بيت ( 9 ) ( به رزق و روزى خود خشنود باش و چهره درهم مكش كه در خانه اختيار مطلق به روى من و تو باز نيست پس جز تسليم و رضا در برابر قضاى تغييرناپذير الهى چارهاى نداريم ) .
* ترجمه :
* نتيجهء تفأل :
1 - دنيا ارزش اين همه خودخورى و رنج و زحمت را ندارد ، قدرى چشمان خود را برهم بگذار و فكر كن از دو سال قبل چه بسيار كسانى كه از اين دنيا رفتهاند ، پس شما نبايد خود را به محنت و غم اين دنياى فانى سرگرم كنى و با خودخورى و وسواس و حرص و طمع به فكر اين و آن باشى .
2 - حافظ به شما در بيت دوم به صراحت مىفرمايد : ( بندهء غلام آن وارستهاى هستم كه در زير فلك نيلگون از هر چيز كه رنگ وابستگى و دلبستگى پذيرد و دل را بسته به آن كند و انسان را به جلوههاى خود فريب دهد ، رها هستم ) پس شما نيز چنين باشيد .
3 - به اين دنيا و آمال و آرزوهاى آن اطمينان نداشته باش ، بلكه از فرصتها نهايت بهره را بگير و حسرت كم و زياد ثروت و مقام را مخور كه اين دارد و صاحب همه چيز هست و من ندارم ، شايد اينگونه به نفع شماست از آينده خبر ندارى ، بايد بدانى كه آرزوهاى دور و دراز جز حسرت و پشيمانى و ناراحتى چيزى براى هديه كردن ندارد ، از هماكنون سعى كن كه حس حسادت و زيادهطلبى را از خود دور كنى تا راحت شوى و به آرامش دست يا بى .
4 - از اين انديشه و فكر فعلا صرفنظر كن كه اولا هنوز زود است ثانيا موقعيت بهترى در انتظار شماست .
5 - او فرد پيمانشكن و فريبكارى است ، از او دورى كن زيرا او به علت عوامل ديگر به شما نزديك مىشود و قصد خرابكارى دارد .
6 - از آدمهاى سيگارى و افيونى دورى كن و در حفظ سلامتى خود كه جديدا به خطر افتاده ، بكوش .
7 - شما كه از زندگى نسبتا راحتى برخورداريد ، همه در خانه و كاشانهيتان صميمانه شما را دوست دارند ، پس اين بلهوسىها براى چه انجام مىدهيد ، انتظار موقعيت بهترى داشته باشيد .
8 - تا آخر اين هفته به يكى از مشاهد متبركه برويد و سوره مباركه « يونس » از آيه 80 تا 100 را با حضور قلب و معنى بخوانيد و نذرى هم انجام دهيد ، بدانيد كه موفقيت بزرگى در انتظار شما مىباشد و به زودى خبرى و هديهاى دريافت مىكنيد .