26 - « چراغ مصطفوى »
اگرچه عَرضِ هنر پيشِ يار بىادبيست * زبان خموش و ليكن دهان پر از عربيست
پرى نهفته رخ و ديو در كرشمهء حسن * بسوخت عقل ز حيرت كه اين چه بُلعجبيست
سبب مپرس كه چرخ از چه سِفلهپرور شد * كه كامبخشىِ او را بهانه بىسببيست
درين چمن گلِ بىخار كس نچيد آرى * چراغِ مصطفوى با شرار بولهبيست
به نيمجو نخرم طاقِ خانقاه و رِباط * مرا كه مِصطَبه ايوان و پاىِ خُم طَنَبيست
جمالِ دخترِ رز نورِ چشمِ ماست مگر * كه در نقابِ زُجاجى و پردهء عنبيست
هزار عقل و ادب داشتم من ، اى خواجه * كنون كه مستِ خرابم صلاح بىادبيست
دواى درد خود اكنون ازان مُفَرّح جوى * كه در صُراحى چينى و ساغر حَلَبيست
بيار مِى كه چو حافظ مدامم استظهار * به گريهء سحرىّ و نيازِ نيم شبيست
* توضيحات :
عرض هنر ( هنرنمايى - فضل فروش ) پر از عربى ( سرشار از علم - سرشار از سخن شيوا ) عربى ( استفاده از سخن شيوا ) كرشمه ( ناز ) بسوخت عقل ( حيرت و تعجب فراوان ) بو العجبى - بلعجبى ( عرب در كارى بخواهد اغراق كند از كلمه - ابو - ابا - ام بهره مىگيرد - صفت + معنى $ 000 $ ى مصدرى - بسيار شگفت ) استظهار ( پشت گرمى ) كامبخشى ( مراد ) درين چمن ( دنيا ) گل بىخار ( كنايه از بىنقص و عيب بودن ) چراغ مصطفوى ( شرف اسلام ) رباط ( مهمانسرا ) بو لهب ( ابو لهب عم رسول خدا - لهب - شعلهء آتش ) مصطبه ( سكوى ميخانه ) طنبى ( ايوان - طالار ) دختر رز ( شراب ) زجاجى ( شيشه ) عنب ( انگور ) معنى بيت ( 7 ) اشاره به ملامتيان است ( بزرگوار ! من بسيار خردمند و آدابدان بودم ، اينك با نوشيدن بادهء معرفت مستانه بنياد خودپرستى را ويران كردهام كه خير و صلاح من دورى از مصلحتجويى و راه و رسم آداب ظاهرى است ) .
* ترجمه :
* نتيجهء تفأل :
1 - انسانى با عقل و درايت هستى كه هميشه سعى مىكنى بر احساس خود پيروز شوى و از منطق و استدلال عقلى در كارهاى خود كمك مىگيرى .
2 - حافظ در بيت اول مىگويد : ( اگرچه هنرنمايى و فضلفروشى در پيشگاه معشوق كه مجموع كمالات هنر است ، خلاف رسم ادب مىباشد ، من بدين علت خاموش ماندهام در حالى كه زبانم سرشار از سخن شيوا و رسا است ) شما نيز انسانى با منطق و فرهيخته اما متواضع مىباشيد كه متأسفانه ، چنين انسانهاى باخردى در جامعه كمتر ارزش و اهميتشان شناخته مىشود ولى شما ناراحت نباشيد كه دنيا بر يك پايه نمىماند و بالاخره ارزش واقعى شما معلوم خواهد شد .
3 - انسان موفق و كوشايى هستيد كه دست به هر كارى مىزنيد ، اگر آن را رها نسازيد ، حتما موفق خواهيد شد .
4 - شما از چنان هوش و استعداد بالايى برخوردار هستيد كه اگر دنبال كارهاى بيهوده نرويد ، جزو نوابغ و انسانهاى برجسته خواهيد شد .
5 - انسانى مانند شما كه بلندهمت و با سخاوت است نبايد چندان از فريبكارى و دغلبازى مردم ناراحت شود ، زيرا در كنار هر گل مسلما خارى هم وجود دارد ولى شما سعى كنيد امر به معروف و نهى از منكر كنيد .
6 - مصلحتانديشى را كنار بگذاريد و مستقيما راز درون را با او در ميان بگذاريد ، زيرا او منتظر سخن شماست .
7 - مسافرت را توصيه مىكنم ، فروش به موقع است ولى خريد جايز نمىباشد ، طلاق عملى مىشود و ازدواج هم عملى است .
8 - به زودى خبر خوش و مژدهاى دريافت مىكنيد و از مسافر خبرى خوش مىرسد ، برنده : نسبت به فضاى اطراف خود حساس است اما بازنده فقط نسبت به احساسات خود حسّاس است .