تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى ) — صفحة 445

مساهمون:

ص٤٤٥
خطى كه در اختيار آقاى مجيد يكتائى بوده « نى كلك » ضبط شده ، در حافظ قدسى نيز چنين است ، حافظ « كلك » را در جاهاى ديگر هم آورده است :
منم آن شاعر ساحر كه به افسون سخن * از « نى كلك » همه قند و « شكر » مىبارم
« زبان كلك » تو حافظ چه شكر آن گويد * كه تحفهء سخنت مىبرند دست به دست
مدعى گو لغز و نكته به حافظ مفروش * « كلك » ما نيز زبانى و بيانى دارد
به‌طورىكه همه مىدانند « كلك » واژه‌ايست فارسى كه عربى آن « قلم » است و خواجه در بيت ذيل نيز بجاى « نى كلك » نى قلم ( كه به همان معنى مىباشد ) به كار برده است :
چرا به يك نى قندش نمىخرند آن‌كس - * كه كرد صد شكر افشانى از « نى قلمى » .
( ح ) . به « توضيحات » آخر ديوان ، تحت عنوان : « شاخ نبات » مراجعه فرمائيد . حافظ قزوينى و بعض نسخ فاقد اين بيت است ، بعض نسخ نيز چنين است : شكر شكر به شكرانه بيفشان حافظ كه آن را مقطع غزل قرار داده‌اند و در نتيجه بيت : همت حافظ و انفاس سحر . . . را نياورده‌اند يا آنكه در بيت مقطع جزئى تغييرى قائل شده‌اند تا كلمهء « حافظ » تكرار نشده باشد : « همت پير مغان و نفس رندان بود » . ولى به نظر نويسندهء اين سطور « شكر شكر به شكرانه بيفشان اى دل » شيوا و صحيح و بشيوهء سخن حافظ بوده ، مطابقت دارد با نسخهء خطى مربوط بقرن دهم هجرى ، و نسخهء چاپى 1322 قمرى « لكنهور » هندوستان ( به صفحهء 206 جامع نسخ حافظ تأليف فرزاد ، ايضا به صفحه 28 همان كتاب مراجعه شود ) نيز به همين ترتيب است در صفحهء 76 ديوان حافظ چاپ شده در مطبعهء محمدى