( 527 . )
اين سخن را « ابو حيان توحيدى » كه پيش از سيد رضى مىزيسته در كتاب « البصائر و الذخائر ابو حيان توحيدى - البصائر و الذخائر - » نقل كرده است .
( 528 . )
ابو عثمان جاحظ آن را در ضمن صد كلمه ابو عثمان جاحظ - صد كلمه - اى كه از سخنان امام ( ع ) برگزيده ، آورده است .
اين يكى از اصول روان شناسى است كه امام ( ع ) در ضمن اين جمله كوتاه بيان كرده كه مسائل پنهانى گاهى از زبان مىبرد و گاه رنگ چهره انسان بر آن گواهى مىدهد از اين قاعده در باز جوئيها و محاكمات استفاده مىشود ، به تعبير ديگر ، اشتباهات و كيفيات غير ارادى چهره انسان ، دريچه بسيار خوبى براى راه يافتن به ضمير باطن و وجدان ناآگاه آدمى است و از اين مسأله بعنوان كليدى در كشف جرمها استفاده مىشود .
( 529 . )
منظور از اين جمله اين است كه انسان به محض روياروئى با بيمارى بلا - فاصله به سراغ دارو و طبيب نرود ، بلكه تا آنجا كه تحمل بيمارى دارد صبر كند تا بدن خود به اصلاح خويش بپردازد در اين صورت سلامتش بيشتر و از بيمارى - هاى آينده مصونتر خواهد بود ، چرا كه استعمال دارو معمولا مقدمه بيمارى ديگرى خواهد بود و لذا امام جواد ( ع ) فرموده :
« ما من دواء الا و يهيج داء » : هيچ داروئى نيست جز اين كه بيمارى ديگرى را تحريك مىكند .