فرمود كه : بلى ، اگر پرده گشوده شود هرآينه خواهيد ديد « 1 » .
مؤلّف گويد كه : وصف اين موضع شريف به باغ بهشت يا از جهت اين است كه اعمال صالحه در اين موضع سبب دخول بهشت است ، يا از جهت اين است كه اين موضع چون در عصر حضرت رسالت پناه صلى الله عليه و آله منبت اشجار رائقهء حقايق و مواعظ بوده است ، كه هريك مُثمر انواع رياحين و ثمار طاعات و عبادات است به اين سبب آن را تشبيه به رياض بهشت فرمودهاند . و آنچه حضرت صادق عليه السلام فرمود ، گويا مراد اين است كه اگر پرده غفلت و حُجُب حبّ شهوات دنيا از پيش ديده دل برخيزد ، هرآينه معلوم خواهد شد كه باغستانهاى معنوى مرغوبتر از جنّات صُورى است ، و درختهاى حقايق و معارف و ميوههاى طاعات و عبادات ، براى تقويت عقل و روح اقوى و انفع و خوشآيندترند از اشجار و ثمار ظاهره كه مورث تقويت و تفريح قواى جسمانى مىگردند .
و محتمل است كه محمول بر ظاهر باشد كه در زير اين موضع باغى از باغهاى بهشت بوده باشد ، يا آنكه در قيامت اين محلّ شريف را به بهشت برند و وسعت دهند و بهترين باغستانهاى بهشت گردانند .
و حدّ روضه در طول ، از قبر مقدّس حضرت رسول صلى الله عليه و آله است تا منبر . و در عرض ، از منبر است تا چهار ستون كه بشمارى از مسجد .
چنانچه در حديث معتبر از حضرت صادق عليه السلام پرسيدند كه حدّ روضه چيست ؟
فرمود كه : چهار ستون مىشمارى از منبر به سوى آنچه سقف دارد از مسجد .
پرسيد كه : از صحن مسجد چيزى در روضه داخل است ؟ فرمود كه نه « 2 » .
و در حديث صحيح منقول است كه ابو بصير از آن حضرت پرسيد از حدّ روضه .
فرمود كه : تا آنجا است كه سقف دارد از مسجد . و حدّ مسجد تا دو ستون است كه از جانب راست منبر منتهى مىشود به راه از جانب سوق الليل « 3 » .
هامش
( 1 ) - كافى : 4 / 554 ح 3 ، بحارالانوار : 100 / 146 ح 1 ، موسوعة زيارات المعصومين عليهم السلام : 1 / 36 ش 75 . .
( 2 ) - كافى : 4 / 554 ذيل ح 5 ، بحارالانوار : 100 / 146 ذيل ح 2 ، موسوعة زيارات المعصومين عليهم السلام : 1 / 36 ش 76 . .
( 3 ) - كافى : 4 / 555 ح 6 ، بحارالانوار : 100 / 146 ح 3 . .