همراه مىباشد ، و از اين رو ، صورت انسان خشمگين بر افروخته و چشمانش سرخ و عادتا آوازش متشنّج و غليظ و عضلاتش منقبض و سوراخهاى بينى وى فراختر مىشوند تا بتواند طوفان سوزان اندرون خويش را آسانتر خارج سازد . و از رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله روايت شده كه فرمودند :
انّ الغضب جمرة توقد في القلب أ لم تروا إلى انتفاخ اوداجه و حمرة عينيه . . . ؟
غضب بىترديد اخگر سوزانى است كه در قلب افروخته مىشود ، مگر رگهاى گردن پر باد و سرخى چشمان انسان خشمگين را نمىبيند ؟
و بدين جهت است كه علماى اخلاق ، غضب را به « غليان دم القلب لطلب الانتقام » تعريف كردهاند .
در مبحث نفس كه از اقسام مباحث فلسفهء طبيعى است ، فلاسفه بعد از اثبات نفس ، در مقام اثبات آلات و قواى ادراكى و تحريكى نفس حيوانى بر مىآيند ، و در قسمت قواى محرّكهء حيوانى مىگويند .
تقسيم قواى محركه حيوانى
قواى محرّكه حيوانى به دو رشته تقسيم مىگردند : يك رشته به نام قوّه شوقيه كه « باعثه » و « نزوعيّه » هم ناميده مىشود و رشتهء ديگر به نام قوهء عامله مباشر تحريك ناميده مىشود و احيانا به آن « فاعله » نيز گفته مىشود .