عظيم » .
« 1 » اشارهاى به اين حقيقت دارد زيرا « عظم الشّيء » به معناى « كبر عظمه » مىباشد چنان كه راغب در مفردات گفته است .
و بنابراين ، خلق عظيم يعنى خلق استخواندار و محكم كه در مردم عادى با تمرينهاى مخصوص و رياضتهايى در ابعاد گوناگون ، حاصل مىشود ، ولى در پيمبران و اوصياى آنان با موهبت خاصّ الهى تحقّق مىپذيرد كه حديث « ادّبني ربّي فأحسن تأديبى » مبيّن آن است .
از جملهء اين مقامات ، فرار إلى اللّه تعالى است كه تثبيت آن در وجود رهرو إلى اللّه تعالى محتاج به رياضتهاى شديده در ابعاد گوناگون است و سالك در اقامتگاه تحكيم اين مقام و استخواندار شدنش در وجود وى و متمكّن گرديدنش در اين صفت ، ناگزير از تحمّل رنجها و مشقّتهايى است ، زيرا فرار إلى اللّه تعالى كه مورد امر صريح قرآن در آيهء پنجاهم از سورهء « ذاريات » است :
« ففرّوا إلى اللّه »
گريختن به بدن و جسم نيست بلكه مراد از آن ، انقطاع به سوى او از انانيّت نفس امّاره و شيطان و جنود مختلف شيطان در شكلهاى رنگارنگ - به يك كلام - فرار از هر چيزى كه جز اوست .
تربّص نقيض انقطاع
ترديدى نيست كه انقطاع به سوى خداوند متعال در آوردگاه و محاربه با انانيّت نفس و شيطان ، كارى است بس دشوار و راهى
هامش
( 1 ) قلم - 4 .