و قريب به همين معناست آيهء
« و من اعرض عن ذكرى ، فإنّ له معيشة ضنكا »
« 1 » و همچنين آيات ديگرى كه در مقام بيان بازتاب اعراض از ذكر اللّه تعالى مىباشد .
ذكر به معناى سبيل اللّه
قرآن با همان اسلوب مشار إليه ، ذكر به معناى سبيل اللّه را ارائه مىفرمايد و به نظر مىرسد روشنترين آيه در اين باب ، اين آيه شريفه است :
يا أيها الذين آمنوا عليكم انفسكم لا يضرّكم من ضلّ اذا اهتديتم .
« 2 » اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، ملازم نفوستان باشيد ، گمراهى ديگرى زيانى به شما نمىرساند در صورتى كه شما هدايت شده باشيد .
آيهء شريفه بعد از الزام مؤمنين به خود پائيدن و ملازمت نفوس ، از دو معناى متقابل يعنى ضلال و اهتداء بحث فرموده كه بديهى است وجود عينى آنها متوقف بر قطع طريق است ، و بدون قطع و طىّ طريق ، ضلال و اهتداء دو مفهومى بيش نيستند كه موطن آنها ذهن است و بس ، ولى با پيمودن راه ، آنها عينيّت پيدا مىكنند ، يعنى آن كس كه ملازم سواء السّبيل و متن طريق است ، به پايان راه مىرسد و بر غايت مطلوبش دست مىيابد ، و آن كس كه از مستواى طريق ،
هامش
( 1 ) طه - 124 .
( 2 ) مائده - 105 .