ولادت
شيخ محمّد محسن ( كه به علت همنامى با پدربزرگش ، حاج محسن ، به آقا بزرگ معروف شد ) در شب پنجشنبه يازدهم ربيع الاول 1293 ه . ق در محلهء پامنار تهران ، ديده به جهان گشود .
خاندان او همه از تجّارى بودند كه به ظن قوى از گيلان به تهران مهاجرت كرده و از 1250 ه . ق در اين شهر ساكن شده بودند و به « محسنى » شهرت داشتند .
پدرش حاج على ( د . 1324 ه . ق ) از تاجران آگاه و علمپرور و عالم دوست و مادرش بانويى علويه و صالحه بود . از والد او كتابى در تاريخ دخانيات و فتواى استعمارشكن ميرزاى شيرازى ، در دست است كه هم اكنون در كتابخانهء شيخ موجود مىباشد ، و گزارشى از آن نيز در الذريعة آمده است .
جدش ، مرحوم حاج محسن ، نيز تاجر بود كه به يارى منوچهر خان معتمد الدوله گرجى ، نخستين چاپخانهء ايران را بنياد نهاده و نيز حمامى عمومى را براى مردم ساخت .
تحصيلات
در دامان پاك پدر و مادر متدينش دوران كودكى را پشت سر نهاد و باليد و پس از آموختن قرآن نزد برخى از اعضاى خانواده ، در هفتسالگى روانهء مكتبخانهاى در محلهء خود شد و تا 10 سالگى برخى از دروس متداول را فراگرفت .
پدرش كه سخت به روحانيت عشق مىورزيد ، در مجلسى با حضور علما و بزرگان ، او را ملبس به لباس روحانيت كرد و بدينگونه ، كلمهء « شيخ » بر ابتداى « آقابزرگ » افزوده شد .
اساتيد
شيخ آقابزرگ پس از آن ، رهسپار مدرسه مروى و استفاده از اساتيد آنجا شد و در مدت 12 سال ( تا سال 1315 ه . ق ) علوم بسيارى را فراگرفت . نام برخى از