27 . سيد ابو الحسن تنكابنى
28 . سيد اسد اللّه قزوينى ( ح 1245 - 1327 ه . ق )
29 . سيد نصر اللّه تقوى ، صاحب « هنجار گفتار » و « عصاى موسى »
30 . سيد محمّد موسوى نجف آبادى ( 1294 - 1358 ه . ق ) ، صاحب شرح الكفاية
31 . سيد على موسوى نجف آبادى ( 1275 - 1362 ه . ق )
32 . سيد اسد اللّه اصفهانى ( 1275 - 1370 ه . ق )
بازگشت به نجف
آيت اللّه سيد محمّد فشاركى در سال 1312 ه . ق - پس از درگذشت استادش ميرزاى شيرازى - به كربلا بازگشت ، و در مدرسهء حسن خان به تدريس خارج فقه و اصول پرداخت تا زمانى كه به او پيشنهاد مرجعيت و رياست شيعه شد و او براى فرار از بار مرجعيت ، در سال 1314 ه . ق به نجف اشرف هجرت گزيد . با ورود وى به نجف اشرف ، شور و نشاطى در حوزهء علميه پديد آمد و طلاب همگى به درس وى روآوردند ، به گونهاى كه درسهاى ديگر استادان به كمى و خلوتى گراييد و اثر شكست در آنها ظاهر شد . « 1 » علامه شيخ آقا بزرگ تهرانى تعداد شركتكنندگان درسش را حدود 300 تن برآورد كرده است . در اين ميان ، نقش مرحوم آخوند خراسانى نيز قابلتوجه است . ايشان شاگردان خويش را به شركت در درس مرحوم فشاركى بسيار تشويق مىنمود ، و حتى براى فشاركى مبالغى مىفرستاد تا در ميان شاگردانش تقسيم نمايد . و اين كمال عظمت و بزرگى مرحوم آخوند و شكوه مقام علمى آيت اللّه فشاركى را نشان مىدهد .
وى در آغاز به تدريس در خانهء خود پرداخت ، سپس محل تدريس را به مقبرهء ميرزاى شيرازى و پس از چندى به علت ازدحام و كثرت جمعيت شاگردان ، به
هامش
( 1 ) . تهرانى ، نقباء البشر ، ص 134 ؛ اصفهانى ، وقاية الاذهان ، ص 144 .