تفسير آيه يادآور شديم كه آيه مربوط به ذكور است نه اناث و آيه نوجوانان ذكور را مكلف مىسازد كه در هر موقع براى دخول به اطاق خواب پدر و مادر اذن بگيرند ، چه آنها كه به احتلام رسيدهاند ، يا در آستانه رسيدن هستند و اين آيه ربطى به دختران ندارد . »
پاسخ به اشكال فوق :
اول : نويسندهء محترم در آنجا كه بحث از بلوغ اشد كرده است ، بلوغ اشد را مرحله بالاتر از بلوغ قانونى دانسته و تطبيق آيه را بر بلوغ يك نوع مماشات با مشهور دانسته است ، فلذا در اينجا نمىتواند بلوغ اشد را ملاك عمومى براى بلوغ از نظر قرآن بداند .
دوم : حمل آيه شريفه و «
إِذا بَلَغَ الْأَطْفالُ مِنْكُمُ الْحُلُمَ
» بر خصوص ذكور وجهى ندارد . يا استناد شود به اينكه ضمير در «
فَلْيَسْتَأْذِنُوا
» ضمير جمع مذكر است . بديهى است كه در خطابات قرآنى كه مخاطبين مردان و زنان هستند ، ضمير مذكور آورده مىشود ، مانند «
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا
» يا «
أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ
. » اگر ممكن باشد ، در اين آيه بگوئيم الذين آمنوا و اقيموا و آتوا مختص مردان است ممكن است در آيه مورد بحث هم بگوييم ، فليستأذنوا اختصاص به مردان دارد . بنابراين ، دستور آيه كلى است و كليه اطفال را كه به حد حلم رسيدهاند ، مكلف مىداند كه اگر بخواهند به اطاق خواب پدر و مادر وارد شوند ، اجازه بگيرند و نمىتوان گفت اگر پسران به حد حلم رسيدهاند مكلف هستند اجازه بگيرند ، اما آيه نسبت به دختران ساكت است . مگر آنكه گفته شود مراد از اطفال خصوص ذكور مىباشد و شامل اناث نمىگردد . ظاهراً چنين گفتهاى قابل قبول نباشد ، و وجه ديگرى نيز از دو وجهى كه به آنها اشاره شد به نظر نمىرسد كه موجب حمل آيه بر خصوص ذكور بوده باشد . اينكه نقل شده است اين آيه در مورد مردى نازل گرديده كه بخواهد بر مادر خود وارد گردد ، چنان كه در تفسير مجمع البيان وارد شده است ، اولًا ، نمىتواند فحص آيه به مرد معينى باشد ، زيرا وجود چنين موردى بر فرض ثبوت مخصص نيست و ثانياً نقل راوى در روايت مربوطه اعتبار سندى ندارد و قابل پذيرش نيست . آنچه بحث شد با قطع نظر از رواياتى است كه در تفسير آيه بلوغ الاشد و بلوغ الحلم آمده است ، اما با توجه به روايات براى فقيه قطع حاصل مىشود كه مراد از بلوغ الاشد و احتلام يك چيز است .
( 3 - 9 - اشكال سوم :
نويسنده معظم در جاى ديگر مىفرمايند : « هيچ دليل روشنى نيست كه بلوغ الحلم شامل دختران نيز باشد ، طبرسى در تفسير جمله « و الذين لم يبلغوا الحلم » مىگويد : « من احراركم و اراد به الصبى الذي يميز بين العورة و غيرها » و اگر آيه شامل حال دختر باشد بايد از طريق