خويش جدا نباشد و هستىها همه زير معلول او باشد كه عقل است .
بررس تا بدانى ، بشناس تا برهى .
مسئلهء بيست و سوم ملك خداى تعالى چيست و چند است ؟
پرسيدى اى برادر از ملك خداى تعالى كه چيست و چند است ؟
و جز اين عالم يكى روحانى و يكى جسمانى ، مر خداى را ملك هست ؟ و اگر بيشتر از اين ملكها بودى خداى را جل جلاله او نه بيشتر بودى و قدرت او عظيمتر ؟ و گفتى كه گروهى گفتند كه « خداى را اولهاست بىنهايت و مر هر [ 90 ] اولى را ثانىهاست بسيار بىنهايت » . و خواستى تا تو را بازنموده شود درستى اين قول به برهان عقل ؛ اگر درست است تا بازگفته شود و الّا نادرستى آن بنماى به حجت . و السّلام .
جواب
بدان اى برادر كه علم خداى در خزينهء اوست و خزينهء او امام زمان است چنان كه خداى تعالى گفت :
« الرَّحْمنُ ، عَلَّمَ الْقُرْآنَ ، خَلَقَ الْإِنْسانَ ، عَلَّمَهُ الْبَيانَ »
، « 1 » و هيچ كس را دست به علم خداى نرسد مگر به دستورى خزينهدار او چنان كه خداى مىگويد :
« إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ فِي كِتابٍ مَكْنُونٍ لا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ »
. « 2 » و هركه بىفرمان خداوند زمانهء خويش در علم خداى دست درازى كند دزد باشد و چون خواهد كه ستايش كند نكوهش كرده باشد و او خود خبر ندارد چنان كه خداى مىگويد :
« وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ لا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ قالُوا إِنَّما نَحْنُ مُصْلِحُونَ
هامش
( 1 ) . الرحمن ، 1 تا 4 .
( 2 ) . واقعه ، 77 تا 79 .