شده است و كسى بر آنها انكار و نقضى وارد نكرده است . « 1 »
تخصيص قرآن به خبر واحد
پس از اثبات حجيت خبر واحد به عنوان يك دليل معتبر ، مشهور ميان عالمان اين است كه خبر واحد معتبر ، مىتواند عمومات و اطلاقات قرآن را تخصيص و تقييد بزند .
مهمترين دليل آن اين است كه حجيت خبر واحد - به دليل عقل و سيرهء عقلا - قطعى است و عمل مطابق آن واجب است ، مگر اين كه دليل قطعى ديگرى مانع آن شود . روايات فراوانى نيز از ائمهء معصومين عليهم السّلام به عنوان تخصيص عمومات قرآن و تقييد اطلاقات قرآنى وارد شده است . « 2 »
اگر چه برخى از علما ؛ مانند عيسى بن آبان و كرخى ، تخصيص به خبر واحد را جايز نمىدانند . بلى ! به اتفاق و اجماع دانشمندان نسخ قرآن به وسيلهء خبر واحد صحيح نيست . و البته ! در اين جا پرسشى مطرح است كه چه تفاوتى بين تخصيص قرآن به خبر واحد و نسخ آن وجود دارد ؟
يكى از تفاوتهاى اين دو موضوع اين است كه انگيزههاى بهرهگيرى از قرآن زياد است و هر فرقهاى براى اثبات عقايد و انديشههاى خود ممكن است متوسل به نسخ شود ، به خلاف تخصيص . « 3 »
آفات تفسير روايى
روايات تفسيرى در حالى كه از منابع مهم فهم قرآنى به شمار مىآيند ، داراى مشكلات و آفاتى است كه در اين جا به برخى از آنها اشارت مىرود :
1 . وجود روايات ساختگى و جعلى
از مهمترين مشكلات روايات تفسيرى وجود روايات جعلى و ساختگى است
هامش
( 1 ) معالم الاصول / 190 - 191 .
( 2 ) مدخل التفسير / 175 - 176 .
( 3 ) البيان / 402 .