درآمد
پيش از ورود به مباحث اصلى ، لازم است علم روشهاى تفسيرى (
Interpretation Methods
) كه امروزه يكى از دانشهاى مهم علوم قرآنى است توضيح داده شود .
موضوع روشهاى تفسيرى از جمله مباحثى است كه دانشمندان شيعى به صورت فنى ، عميق و گسترده جوانب آن را مورد تحقيق و بررسى قرار ندادهاند بر خلاف علماى اهل سنت كه به طور گسترده در اين زمينه كتابهاى مبسوطى ارائه دادهاند . بيشتر كتابهايى كه در اين زمينه نگاشته شده ، با عنوان « مناهج تفسيرى » است ؛ واژهء مناهج ، جمع منهج (
Method
) به معناى « راه روشن » ، « روش » و « شيوه » است و مناهج تفسيرى يعنى راههايى كه يك مفسر با استفاده از افكار و منابع صحيح و معتبر به كشف مفاهيم آيات الهى مىپردازد .
و از آن جا كه صحيحترين منابع فهم متون دينى عبارتند از : قرآن ، روايات و عقل سالم و فطرى ، روشهاى تفسيرى نيز شامل « تفسير قرآن به قرآن » (
Commentaryof Quranby Quran
) .
« تفسير قرآن به روايات » (
Commentaryof Quranby Tradition
) .
« تفسير عقلى » (
Commentaryof Quranby Rational Method
) .
و نيز « تفسير اجتهادى » (
Commentaryof Quranby Comprehe Hensive Method
) است .
اين روشها صحيحترين روشهاى تفسيرى است كه مبانى آنها مطرح خواهد شد . در ضمن « تفسير به رأى » و بطلان آن نيز مورد بحث و بررسى قرار خواهد گرفت .