نشد ( تنها چند نفر انگشت شمار او را انتخاب نمودند ) . در هر حال ، همين عمل ، مبناى نظرى و اعتقادى اهل سنت در باب امامت گرديد . « 1 »
2 . صفات خبريه
يكى از مهمترين اختلاف متكلمان در آيات ، برداشتهاى مختلف آنان در صفات خبريه است ، متكلمان در يك تقسيم ، صفات خداوند سبحان را به صفات ذاتى و صفات خبرى تقسيم كردهاند :
صفات ذاتى ، صفاتى است كه كمال پروردگار را مىرساند ؛ مانند علم ، قدرت ، حيات و . . .
صفات خبريه ، صفاتى است كه قرآن از آن صفات خبر داده و به پروردگار متعال نسبت مىدهد ؛ مانند وجه ، يد ، عرش و . . . .
پيش از بررسى مهمترين ديدگاهها دربارهء صفات خبريه ، به برخى آيات مورد بحث اشارت مىرود :
1 .
الرَّحْمنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى
، « 2 » در اين آيه از عرش خداوند خبر داده شده است .
2 .
كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ
، « 3 »
وَ يَبْقى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ
. « 4 »
3 .
يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ
، « 5 »
بَلْ يَداهُ مَبْسُوطَتانِ
. « 6 »
4 .
تَجْرِي بِأَعْيُنِنا
، « 7 »
وَ اصْنَعِ الْفُلْكَ بِأَعْيُنِنا وَ وَحْيِنا
. « 8 »
اين آيات از « عرش » ، « وجه » ، « يد » و « عين » براى خداوند متعال خبر داده است ، ولى آيا اينها به معناى ظاهرى خودشان ؛ يعنى « تخت » ، « صورت » ، « دست » و « چشم » مىباشد ، تا جسميت خداوند لازم آيد ، يا به معانى ديگرى است ؟
هامش
( 1 ) ربانى گلپايگانى ، فرق و مذاهب ، ص 24 .
( 2 ) طه / 5 .
( 3 ) قصص / 88 .
( 4 ) الرحمن / 27 .
( 5 ) فتح / 10 .
( 6 ) مائده / 64 .
( 7 ) قمر / 14 .
( 8 ) هود / 37 .