الف . ديدگاه اول و استدلال آن تنها ممكن است شاهد و قرينه براى « وراثت كتاب » باشد ، در حالى كه در آيهء شريفه ، « الذين اصطفينا » ؛ ( برگزيدگان ) نيز مورد توجه مىباشد .
ب . واژهء « اصطفى » در قرآن بر همهء بندگان اطلاق نمىشود ، بلكه بر افراد خاصى كه عصمت و پاكى ، يا پيشوائى آنها مد نظر است به كار رفته است .
برگزيدگان ( مصطفين ) يا پيامبرانند چنان كه خداوند مىفرمايد :
إِنَّ اللَّهَ اصْطَفى آدَمَ وَ نُوحاً وَ آلَ إِبْراهِيمَ وَ آلَ عِمْرانَ عَلَى الْعالَمِينَ
« 1 » خداوند ، آدم و نوح و آل ابراهيم و آل عمران را بر جهانيان برگزيد و برترى داد » .
و نيز مىفرمايد :
قالَ يا مُوسى إِنِّي اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسالاتِي وَ بِكَلامِي
؛ « 2 » اى موسى ! من تو را با رسالتهاى خويش و با سخن گفتن [ با تو ] بر مردم برترى دادم و برگزيدم » .
خداوند دربارهء ابراهيم ، اسحاق و يعقوب نيز ، مىفرمايد :
وَ إِنَّهُمْ عِنْدَنا لَمِنَ الْمُصْطَفَيْنَ الْأَخْيارِ
« 3 » و آنان نزد ما از برگزيدگان و نيكانند ( و نيز آيهء 130 سورهء بقره ) .
و يا منظور از برگزيدگان ، انسانهاى معصومى هستند كه مقام پيامبرى نداشتهاند . چنان كه دربارهء حضرت مريم عليها السّلام كه پاكدامنترين زن عصر خود بوده است ، مىفرمايد :
إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاكِ وَ طَهَّرَكِ وَ اصْطَفاكِ عَلى نِساءِ الْعالَمِينَ
« 4 » اى مريم ! خداوند تو را برگزيده و پاك ساخته و بر تمام زنان جهان برترى داده است . »
و يا دربارهء فرماندهء عادل و نيرومند و يارى كنندهء دين آمده است :
إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاهُ عَلَيْكُمْ وَ زادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَ الْجِسْمِ
. « 5 »
روشن است كه برگزيدگى طالوت از جانب خداوند متعال به خاطر شايستگى ، درايت ، عقل ، قدرت فرماندهى و دانش نظامى او بود و رياست الهى بدون اخلاص ، پاكى و علم حتصل نمىگردد .
هامش
( 1 ) آل عمران / 33 .
( 2 ) اعراف / 144 .
( 3 ) ص / 47 .
( 4 ) آل عمران / 42 .
( 5 ) بقره / 247 .