كردن سفر به عراق ، از ايشان مىخواستند تا از اين سفر منصرف شود ، به پاسخهاى اجمالى اكتفا مىكرد ، چنان كه در پاسخ به پيشنهاد طِرّماح و ابو بكر بن عبد الرحمان فرمود :
مَهما يَقضِ اللَّهُ مِن أمرٍ يَكُن « 1 » .
هر چه خداوند حكم كند ، همان مىشود .
همچنان كه در پاسخ بِشر بن غالب ، عبد اللَّه بن مطيع و عمر بن عبد الرحمان و فَرَزدَق و امثال آنها نيز به پاسخهاى اجمالى اكتفا كرد .
سه . پاسخ به خواص
امّا پاسخ امام عليه السلام به شخصيتهاى بزرگى مانند امّ سلمه وعبد اللَّه بن جعفر و محمّد ابن حنفيه ، كاملًا متفاوت با پاسخ به ديگران بود ؛ چرا كه در پاسخ به آنها امام عليه السلام از شهادت خود خبر مىداد ، چنان كه در پاسخ به ام سلّمه مىفرمايد :
إنّي واللَّهِ مَقتولٌ كَذلِكَ ، وإن لَم أخرُج إلَى العِراقِ يَقتُلونى أيضاً « 2 » .
به خدا سوگند ، من ، اينچنين كشته مىشوم ، و اگر به عراق هم نروم ، مرا مىكشند .
و نيز به عبد اللَّه بن جعفر مىفرمايد :
لَو كُنتُ في جُحرِ هامَةٍ مِن هَوامِّ الأَرضِ لَاستَخرَجونى وَيَقتلونى « 3 » .
اگر در لانه جنبندهاى هم باشم ، مرا بيرون مىآورند و مىكشند .
اين سخن ، بدين معناست كه : من ، چه به كوفه بروم و چه نروم ، بىترديد ، به دست عوامل يزيد ، كشته مىشوم . بنا بر اين ، بايد نقطهاى را براى شهادت خود انتخاب كنم كه خون من ، بيشترين بهره را براى اسلام داشته باشد و بيشترين ضربه را به حكومت
هامش
( 1 ) الطبقات الكبرى ( الطبقة الخامسة من الصحابة ) : ج 1 ص 447 ، تهذيب الكمال : ج 6 ص 418 .
( 2 ) الخرائج والجرائح : ج 1 ص 253 ، بحار الأنوار : ج 45 ص 89 ح 27 .
( 3 ) الفتوح : ج 5 ص 67 ، مقتل الحسين عليه السلام ، خوارزمى : ج 1 ص 217 .