و هنگامى كه كوفيان در « ذى قار » به امام على عليه السلام پيوستند ، ايشان در ستايش آنها فرمود :
أنتُم أشَدُّ العَرَبِ ودّاً لِلنَّبِىِّ و لِأَهلِ بَيتِهِ ، و إنَّما جِئتُكُم ثِقَةً - بَعدَ اللَّهِ - بِكُم « 1 » .
شما بامحبّتترينِ عرب نسبت به پيامبر صلى اللَّه عليه و آله و خاندانش هستيد . من ، پس از خدا ، با اعتماد كردن به شما نزدتان آمدم .
و پس از پايان جنگ جمل ، با اين جملات از آنها قدردانى كرد :
جزاكُمُ اللَّهُ مِن أهلِ مِصرٍ عَن أهلِ بَيتِ نَبِيِّكُم أحسَنَ ما يَجزِى العامِلينَ بِطاعَتِهِ وَ الشّاكِرينَ لِنِعمَتِهِ ، فَقَد سَمِعتُم وأطَعتُم ، وَدُعيتُم فَأَجَبتُم « 2 » .
خداوند ، به خاطر خاندان پيامبرتان ، بهترين پاداشى را كه به اهل طاعت و سپاسگزاران نعمتش مىدهد ، به شما عطا كند . شما ، گوش فرا داديد و اطاعت كرديد ، و فرا خوانده شديد و اجابت كرديد .
همچنين در جنگ صِفّين كه شمار سپاهيان امام على عليه السلام در منابع تاريخى تا يكصد و بيست هزار ذكر شده ، عمده نيروهاى ايشان از كوفه بودند . در همين جنگ ، هنگامى كه امام عليه السلام سستىِ سپاهيان خود را در برابر سپاه شام ملاحظه كرد ، ضمن سخنانى سرزنشآميز ، به جايگاه مهم آنان در جهان اسلام اشاره كرد و فرمود :
أنتُم لَهاميمُ العَرَبِ و يَآفيخُ الشَّرَفِ ، وَ الأَنفُ المُقَدَّمُ ، وَ السَّنامُ الأَعظَمُ « 3 » .
شما بزرگان عرب و سران شرف و پيشوايان جلودار و مهتران بزرگ هستيد .
و در جايى ديگر ، همراه با انتقاد از كوفيان ، خطاب به آنها مىفرمايد :
و أنتُم تَريكةُ الإِسلامِ ، و بَقِيَّةُ النّاسِ « 4 » .
و شما ، يادگارِ اسلام و بازمانده مسلمانانيد .
هامش
( 1 ) الإرشاد : ج 1 ص 250 .
( 2 ) نهج البلاغة : نامه 2 .
( 3 ) نهج البلاغة : خطبه 107 .
( 4 ) نهج البلاغة : خطبه 180 .