كه در مقابل خلفا علم استقلال برافراشتند . « 1 »
ارتباط ساجيان با حجاز از آنجا آغاز شد كه متوكل عباسى ( 232 - 247 ه . ق ) به سبب خدمات ابوساج ، در سال 244 ه . ق ، او را مأمور بازرسى راه مكه از مسير كوفه كرد . « 2 » منزلگاه فيد ( منزل 15 از 31 منزل ) كه تقريباً در وسط اين راه قرار گرفته بود ، به سبب داشتن موقعيت نظامى مناسب ، بازار و امكانات رفاهى براى حاجيان ، به عنوان مركزيتى براى راهداران انتخاب شده بود و حاجيان ، وسايل و كالاهايشان را در اين شهر به امانت مىگذاشتند . « 3 » ابوساج در سال 251 ه . ق در قصر ابن هبيره در 12 فرسخى بغداد مستقر شد كه تختگاه راهداران محسوب مىشد « 4 » و با سپاه زير نظرش به مراقبت و نگهبانى از اين مسير طولانى راه حج مشغول گرديد . وى در مدت مأموريتش بر راه كوفه تا حجاز ، سياستهاى اجرايى ويژه به كار بست كه عبارتند از :
الف ) استقرار نيروى كافى در مناطق مختلف به همراه فرمانده ؛
ب ) تشكيل دستههاى نظامى سواره نظام و پياده نظام براى بررسى قلمرو و موقعيت راهها و دور كردن راهزنان ؛ « 5 »
ج ) جلب گروههاى مشكوك براى مراقبت بهتر از مسير حج ؛ « 6 »
د ) نبرد با راهزنان و كسانى كه موجب ناامنى راهها مىشدند . « 7 »
پس از ابوساج ، منصب عمل الحرمينى با نظر وى « 8 » يا از سوى امير صفارى ،
هامش
( 1 ) . ر . ك : فرهنگ جامع تاريخ ايران ، ج 1 ، ص 439 .
( 2 ) . تاريخ طبرى ، ج 9 ، ص 210 ؛ الكامل ، ج 7 ، ص 86 .
( 3 ) . ر . ك : احسن التقاسيم ، ص 254 ؛ الاعلاق النفيسه ، صص 174 - 182 ؛ الملامح الجغرافيه ، ص 31 .
( 4 ) . البلدان ، ص 145 ؛ امراء الكوفه ، صص 649 - 651 .
( 5 ) . ر . ك : تاريخ طبرى ، ج 9 ، ص 353 . ؛ تجارب الامم ، ج 4 ، صص 347 - 349 .
( 6 ) . الكامل ، ج 7 ، ص 168 .
( 7 ) . تاريخ طبرى ، ج 9 ، صص 327 - 333 ؛ تجارب الامم ، ج 4 ، صص 343 و 353 ؛ الكامل ، ج 7 ، صص 157 و 168 .
( 8 ) . اتحاف الورى ، ج 2 ، ص 355 .