به بلاد روم گريخت ، ولى در سال 920 ه . ق در ديار بكر به دست سپاهيان اسماعيل كشته شد و بدين ترتيب ، دوران زمامدارى اين سلسله نيز به پايان رسيد . بعدها يكى از اعقاب سلسله آققويونلو سلسله قطب شاهيه را در هندوستان تأسيس كرد . قلمرو سلسله آققويونلو ، ديار بكر و آذربايجان و حتى مدتى ، فارس و عراق بود . « 1 »
دو - مناسبات آق قويونلوها با حجاز
اول - امنسازى راه حج
آق قويونلوها بر بخش حساسى از راه حج تسلط داشتند و بر خلاف ميل مماليك مصر و در راستاى سياست برخى دولتهاى پيش تلاش داشتند تا راه حج را در اختيار داشته باشند . « 2 » بدين منظور ، اوزون حسن ، راهزنانى را كه مزاحم حجاج مىشدند ، تا آسياى صغير از ميان برداشت و همين امر موجب شد در مكه به نام وى خطبه بخوانند . « 3 »
دوم - اعزام محمل
آق قويونلوها به سال 871 ه . ق پس ازنزديك دو دهه كه اعزام محمل دچارتوقف شده بود ، محمل عراق را به راه انداختند . در دوره حكومت اوزون حسن ( 872 - 882 ه . ق ) ، تجهيز محمل و كاروان عراق ، هر ساله بدون وقفه ادامه داشت . « 4 » چون مناسبات مماليك مصر با آق قويونلوها در اين زمان تيره و تار بود ، تجهيز محمل گاه موجب درگيرى صاحبمنصبان حج دو دولت در حجاز مىشد ،
هامش
( 1 ) . تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ، صص 386 - 389 .
( 2 ) . عالم آراى امينى ، خنجى ، ص 22 .
( 3 ) . روابط سياسى ايران عهد تيموريان بامصر و شامات عهد مماليك ، ص 146 .
( 4 ) . درر الفوائد المنظمه ، صص 332 - 344 ؛ درباره حكومت آق قويونلوها ، ر . ك : تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ، صص 655 - 660 .