افزوده شود . طول اين افزايش از شرق به غربِ مسجد 36 متر و عرض آن از جنوب به شمال 4 متر بوده است كه در نتيجه مجموع مساحت افزودهشده به بناى مسجد قبا توسّط سعودىها ، حدود 144 متر مربّع مىشود .
منظور هيأت اجرايى توسعهء مسجد از انتخاب اين مقدار افزايش مساحت ، آن هم در قسمت شمالىِ مسجد ، ايجاد فضاى مخصوصى براى نماز و رفت و آمد زنان بود . درِ قسمت زنانهء مسجد ( بابالنّساء ) هماكنون در ضلع شرقى شمال مسجد قرار دارد . اين توسعه كه توأم با ترميم و بازسازى ديگر قسمتهاى فرسودهء مسجد صورت پذيرفت ، مجموعهء مساحت مسجد قبا را از 1276 مترمربّع به 1420 مترمربّع توسعه داد و به تصريح يكى ازكارشناسان اوقاف مدينه ، مبلغ 000 800 ريال سعودى هزينه برداشت .
محراب فعلى مسجد ، كه با كمال هنرمندى گچبرى و قسمت فوقانى آن كاشىكارى شده است ، از دستان چيرهدست هنرمندانى كه چنين اثر بزرگى را آفريدهاند ، پرسش مىكند ؛ زيرا مسلّم است كه از آنِ اهل حجاز و نجد نيست .
پژوهشها نشان داد كه « حبيب بورقيبه » رييس جمهورى تونس ، هنگام ديدار از مدينه ، خواستار شد تا هنرمندان تونسى ، محراب مسجد قبا را به نقوش گچبرى مزيّن سازند . پس از تصويب ، تونسىها اين شاهكار هنرى را آفريدند .
در سمت راست محراب مسجد ، منبرى قديمى جاى دارد كه مربوط به سال 888 ق . و از هديههاى اشرف قايتباى به مسجدالنّبى بوده است .
تحقيقات تاريخى نشان مىدهد قبل از سال 998 ق . پيش از آنكه سلطان مراد عثمانى ، منبرى پرشكوه جهت محلّ منبر رسول صلى الله عليه و آله « 1 » در مسجدالنّبى ارسال بدارد ، منبر اهدايى قايتباى زينتبخش محلّ منبر رسول صلى الله عليه و آله بوده است ، كه پس از ارسال منبر مراد عثمانى ، منبر قايتباى را به مسجد قبا فرستادند تا در كنار محراب مسجد جاى دهند .
شبستانهاى مسجد قبا ، هماكنون داراى 39 ستون مىباشد كه چهار ستون آن دو به دو به هم پيوستهاند :
12 ستون در شبستان شمالى مسجد ، كه از بناهاى « سعودى » است و 8 ستون ديگر
هامش
( 1 ) . در فصل مستقل ، در اين خصوص بررسى جامعترى صورت خواهد گرفت .