6 - خيانت به مالِ يتيم حرام است . « 1 »
7 - اساسِ آيين من عدالت است و كمفروشى حرام مىباشد . « 2 »
8 - هيچكس را به بيش از توانايى خود تكليف نمىكنيم . « 3 »
9 - زبان و گفتارهاى انسان كه آيينهء تمامنماى روحيات او است ، بايد در راه كمك به حق و حقيقت به كار افتد و جز راست نبايد بر زبان جارى شود ، اگرچه بر ضرر گوينده باشد . « 4 »
10 - به پيمانهايى كه با خدا بستهايد ، احترام بگذاريد . « 5 »
اينها سفارشهاى خداى شما است كه بايد از آن پيروى كنيد .
مضامين اين دو آيه و طرز گفتگوى پيامبر صلى الله عليه و آله با « اسعد » ، گواه بر اين است كه تمام اين صفات پست ، دامنگير تودهء عرب بوده و براى همين جهت رسول خدا صلى الله عليه و آله در نخستين برخورد با اسعد ، اين دو آيه را براى او خواند و از اين طريق او را با اهداف رسالت خود آشنا ساخت . « 6 »
مذهب در عربستان
وقتى ابراهيم خليل ، پرچم يكتاپرستى را در محيط حجاز برافراشت ، گروهى به او پيوستند . اما درست معلوم نيست كه تا چه اندازه آن رادمرد الهى ، توانست آيين توحيد را گسترش دهد ، و صفوف فشردهاى را از خداپرستان تشكيل دهد .
امير مؤمنان ، اوضاع مذهبى ملل عرب را چنين تشريح مىكند :
« مردم آن روز داراى مذهبهاى گوناگون ، و بدعتهاى مختلف و طوائف متفرق بودند ، گروهى خداوند را به خلقش تشبيه مىكردند ( و براى او اعضايى قائل
هامش
( 1 ) .وَ لا تَقْرَبُوا مالَ الْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتَّى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ .« انعام 152 »
( 2 ) .وَ أَوْفُوا الْكَيْلَ وَ الْمِيزانَ بِالْقِسْطِ« انعام ، 152 »
( 3 ) .لا نُكَلِّفُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها .« انعام 152 »
( 4 ) .وَ إِذا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوا وَ لَوْ كانَ ذا قُرْبى .« انعام ، 152 »
( 5 ) .وَ بِعَهْدِ اللَّهِ أَوْفُوا ذلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ .« انعام ، 152 »
( 6 ) . « اعلام الورى » / 35 - 40 ، و نيز « بحار الانوار » ، ج 19 / 8 - 11 .