وقتى كه جهنّميان تشنه ميشوند آب ميطلبند آبى نزد آنان ميآورند مثل مس گداخته يا از چرم و كثافات كه از عرقهاى دوزخيان گرفته شده وقتى آن را نزديك آنها برند از شدّت حرارت و كثافات آن روهاى آنها را بريان مىكند و بد محل و تكيهگاهيست يعنى محلّ قرارگاهى است براى آنها . از سعيد بن جبير چنين نقل ميكنند كه گفته وقتى اهل دوزخ گرسنه گردند و از گرسنگى فرياد كنند آنان را از درخت زقوم ميوه دهند و وقتى خوردند گوشت و پوست در بدن آنها پخته گردد چنانچه پارههاى گوشت با عرق بريزد پس از آن تشنهگى بر آنها غالب گردد و چند سال از آن فرياد كنند آنان را آبى دهند در غايت حرارت وقتى نزديك صورت برند گوشت صورتشان در آن بريزد ( منهج ) إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ إِنَّا لا نُضِيعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلًا ( إِنَّا لا نُضِيعُ ) بجاى خبر ( انّ الذين ) است و در حقيقت سبب بجاى مسبّب گذارده شده ، و در تقدير ( انّ الذين آمنوا و عملوا الصالحات سنوفّيهم اجرهم فانّهم محسنون و انّا لا نضيع اجر من احسن عملا ) . ( تفسير الميزان ) به حكم اينكه يكى از شئونات رسول اسلام صلى اللَّه عليه و آله و سلّم مژده دهنده بمؤمنين و انذار كننده كافرين و مشركين است زيرا كه حضرتش را بيشتر و نذير ستوده و ستايش نموده اين است كه در بسيارى از آيات هر جا وعده عذابى بكافرين شده بعد از آن بشارتى بمؤمنين و متّقين داده و به عكس نيز همين طور هر جا نيكوكاران را بكرامت و تفضل سر افراز نموده كافرين را بعقوبت و مجازاتى توهين گردانيده و چون حق تعالى دائم الفضل و كثير الاحسان است در اين آيه مؤمنين را اميدوار و دلخوش ميگرداند كه كسى كه ايمان آورد و عمل نيكو كرد بايد بداند كه ما هرگز پاداش عمل نيك كسى را ضايع نميگردانيم . از اين آيه ميتوان استفاده نمود كه مؤمن صالح اگر چه گناهانى از وى صادر گردد گناهانش باعث حبط اعمال خوب او نميشود بلكه چنانچه در آيه ديگر
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحه 30
پدیدآورندگان: سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
ص۳۰