( توضيح آيات )
چون در آخر سوره پيش پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلم مردم را بتلاوت قرآن امر فرموده و نيز بپيغمبر ( ص ) فرمود كه
( قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ سَيُرِيكُمْ آياتِهِ فَتَعْرِفُونَها )
در اين سوره بيان مىكند كه
( طسم )
از جمله آيات قرآن است و بر شما قصّه موسى و فرعون را ميخوانيم .
سخنان مفسرين در توجيه ( طسم ) 1 - حق تعالى حروف مقطعه را سبب محافظت قرآن گردانيد كه از كم و زياد گرديدن محفوظ ماند چنانچه فرموده
( نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ )
كه حفظ قرآن به اين حروف است كه كسى بر اسرار آن اطلاع ندارد .
2 - طاء اشاره به طهارت نفوس عبادت كنندگان است از عبادت غير و طهارت قلوب عارفان است از تعظيم غير آفريدگار ، و طهارت ارواح محبّان است از محبت ما سوى ، و طهارت اسرار موحدان است از شهود غير خدا .
و سين رمزى است از سرّ الهى با عاصيان بنجات و با مطيعان بدرجات و با محبّان بدوام مناجات .
و ميم اشاره است بمنت خالق بر كافه خلائق بكفايت مهمات به قدر حاجات و مرامات .
3 - اين حروف ثلاث قسم است بطور سينا و اسكندريه و مكه و غير اينها از توجيهاتى كه مفسرين راجع بحروف ( طسم ) كردهاند ، لكن چنانچه در جاهاى ديگر گفته شد حروف مقطعات در اوائل سور از متشابهات قرآن بشمار ميرود و علمش و اسرارش نزد خدا است اين است كه سكوت در آن اولى است .
تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْمُبِينِ
( تلك ) مبتداء و خبرش جمله
( آياتُ الْكِتابِ الْمُبِينِ )
است و بنا بر اينكه ( طسم ) قسم باشد اين جمله جواب قسم است ، و اشاره به اين است كه اين سوره يا