تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحه 117

و مزرعه‌اى نباشد كه آن را بپوشاند و در تمام روز آفتاب بر آن ميتابد و درخت زيتونى كه در چنين محلّى واقع گردد زيتون و روغن آن صاف‌تر و روشن‌تر باشد 2 - آن درخت زيتونى است كه محلّ روئيدن آن معتدل باشد شرقى نيست كه سردسير باشد و غربى نيست كه گرمسير باشد . ( ابن عباس و غيره ) 3 - اين درخت شامى است زيرا كه نه شرقى است و نه غربى بلكه وسط است . ( زيد ) گويند روغن درخت زيتون را اختصاص بذكر داده براى اينكه روغن آن روشنتر و صاف‌تر است و شاخه‌هاى آن از بالا تا پائين همه برگ دارد ، و نيز در روغن گرفتن آن محتاج بفشردن نيست و اول درختى است كه بعد از طوفان نوح ( ع ) از زمين روئيده شده و محل روئيدن آن بيت المقدس است كه منزل اولياء و انبياء است . و از حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلم نقل شده كه فرموده ( اللهم بارك فى الزيت و الزيتون ) . و از مفسّرين گفتار ديگرى نيز راجع بشجره زيتون و مزيّت آن بر سائر اشجار نقل شده . يَكادُ زَيْتُها يُضِيءُ وَ لَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نارٌ نُورٌ عَلى نُورٍ اشاره بفضيلت و برترى آن بر باقى اشجار به اين است كه بقدرى روغن زيتون روشن و نورانى است كه نزديك است خودش بدون اينكه آتشى به آن برسد نور دهد و آن نورى است بالاى نور هر نورى كه از آن روغن تابش مىكند نورى است فوق نور ديگر كه از آن تابش مينمايد و بالاى آن نور ديگرى نمايان ميگردد . يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشاءُ وَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثالَ لِلنَّاسِ خداوند هر كسى را كه مشيّتش قرار گيرد بنور خودش كه آن نور آسمان و زمين است هدايت و رهنمايى مىكند و براى مردم مثالهايى مىزند كه شايد هدايت گردند .