تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحه 81

گرديد ( أَلا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ ) چنين كسى در جايگاه امن و امان قرار گرفته در دنيا از خاطرات نفسانى و شيطانى در حفظ حقّ تعالى در امان است و در آخرت در مقام قرب احدى از هر عذابى و بلائى ايمن است . فِي جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ چنين كسى هم از بهشت‌هاى روحانى بمشاهدات معنويّه ملكوتيّه فائز گرديده و هم از بهشت‌هاى جسمانى و حظوظات طبيعى محفوظ ميگردد زيرا همين طورى كه حقيقت انسان سرشته شده از روح و جسم است بايستى حظّ هر يك از جسم و روح درخور او و مناسب با وى باشد . و شايد آيه اشاره بهر دو مقام دارد زيرا كه مقام امين در خور مقامات روحانى است كه روح انسانى وقتى بكمال رسيد و از معلومات طوريّه ملكيّه دنيويّه بمشاهدات معنويه ملكوتيه اخرويه فائز گرديد آن وقت بمقام امين رسيده . يَلْبَسُونَ مِنْ سُندُسٍ وَ إِسْتَبْرَقٍ مُتَقابِلِينَ در مقام نعمت‌هاى جسمانى متقين برآمده كه لباس آنان از سندس و استبرق تهيه شده سندس حرير نازك را گويند و استبرق حرير ضخيم را نامند . و سندس و استبرق لباس بهشتيان است و بعضى گفته‌اند كه استبرق فرش آنان است ( متقابلين ) تختهاى بهشتيان رو به روى هم گذارده شده كه از ديدار يكديگر شاد و خرّم باشند . كَذلِكَ وَ زَوَّجْناهُمْ بِحُورٍ عِينٍ گويند حور العين سفيد رو و سياه چشمان و لطيف اندامند آمنين صفت حوريان بهشتى و اشاره بلطافت آنها است چنين است حال بهشتيان كه از هر گونه نعمت و لذائذى محظوظند . يَدْعُونَ فِيها بِكُلِّ فاكِهَةٍ آمِنِينَ و نزد آنها حاضر و در دست رس آنها است هر ميوه‌اى كه بخواهند ( امين ) بدون آنكه ضرر و مشقتى يا درد و المى متوجّه آنها گردد . لا يَذُوقُونَ فِيهَا الْمَوْتَ إِلَّا الْمَوْتَةَ الْأُولى