تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحه 307

مىناميد شايد اشاره به اين باشد كه همين طورى كه آسمان طرق و راههاى مختلف دارد كه شايد بعضى راه شياطين و بعضى راه عروج و صعود ملائكه باشد شما نيز در سخن‌هايتان راههايى را مىجوئيد براى اينكه طريق عذرى براى تكذيب كردن خودتان بيابيد . يُؤْفَكُ عَنْهُ مَنْ أُفِكَ قُتِلَ الْخَرَّاصُونَ الَّذِينَ هُمْ فِي غَمْرَةٍ ساهُونَ ( افك ) در لغت بمعنى گرديدن چيزى است از آن وجهى كه بايستى بر آن وجه بوده باشد قوله تعالى ( قاتَلَهُمُ اللَّهُ أَنَّى يُؤْفَكُونَ ) چگونه اينها از حق بسوى باطل برگشتند . و شايد آيه اشاره به اين باشد كه كافرين به اين سخنان مختلفشان از حقّ برگشتند و از اينكه بگفتار محمد صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم و قرآن ايمان آورند منصرف گرديدند ( قُتِلَ الْخَرَّاصُونَ ) ( قتل ) در صورت ظاهر خبر است لكن در معنى لعن و نفرين است و ( خراص ) مأخوذ از خرص است و بمعنى گمان بردن بر چيزى و گفتن بدون دليل است كشته و مرده باشند دروغ گوينده‌گان كه چنين نسبت‌هاى ناروايى بقران و بمحمد صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم ميدهند خراصون كسانى ميباشند كه در جهل و بىخبرى فرو رفته و آنان غافلان و بىخبران خواهند بود . يَسْئَلُونَ أَيَّانَ يَوْمُ الدِّينِ يَوْمَ هُمْ عَلَى النَّارِ يُفْتَنُونَ ذُوقُوا فِتْنَتَكُمْ هذَا الَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تَسْتَعْجِلُونَ مرجع ضمير جمع در ( يسئلون ) همان كسانى ميباشند كه در آيات بالا اوصاف آنها را فرموده كه آنهايى كه در جهل و نادانى فرو رفته‌اند و سخنان مختلف در باره رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم و قرآن ميگويند و از طريق حق برگشته‌اند از روى استهزاء و سخريّه از پيمبر صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم يا از مؤمنين سؤال ميكنند كه آن دين و روز جزائى كه قسم بر وقوع آن ياد نموده و گفتيد ( إِنَّ الدِّينَ لَواقِعٌ ) كى خواهد بود . ( يومهم ) پاسخ سؤال آنان و خبر مبتداء محذوف است يعنى روز جزاء